Konspekt treningu żaków na cały sezon

Masz godzinę, dwanaścioro dzieci, worek piłek i plan, który trzeba wymyślić od nowa na każdy wtorek i czwartek. Po kilku tygodniach treningi zaczynają być do siebie podobne, a ty nie wiesz, czy grupa w ogóle idzie do przodu. Ten konspekt treningu żaków rozwiązuje ten problem na cały sezon - każda jednostka ma cel, rozpisane minuty, ustawienia pól i pytania do zawodników.

Program jest pisany dla kategorii U8-U9, więc sprawdzi się jako konspekt treningu piłki nożnej dla dzieci 8 lat i 9-latków. Zakłada 2 treningi w tygodniu po 60 minut, przez 40 tygodni. Daje to 120 jednostek ułożonych w 10 bloków tematycznych. Trzy konspekty z tej strony są otwarte w całości, więc możesz sprawdzić, jak wyglądają, zanim założysz konto.

Czym trening żaków różni się od treningu skrzatów

Żak potrafi już prowadzić piłkę i ma ochotę iść z nią na przeciwnika. Brakuje mu dwóch rzeczy - odwagi w sytuacji 1 na 1 i umiejętności zauważenia, że obok stoi wolny kolega. Dlatego cały program dla tej kategorii obraca się wokół jednego zdania: odwaga w 1 na 1 i pierwsza świadoma współpraca.

W praktyce oznacza to trzy cele, które sprawdzasz przez cały sezon:

• zmiana kierunku prowadzenia - dziecko hamuje, obraca się z piłką i przyspiesza w wolną przestrzeń, zamiast pchać się w obrońcę,
• dostrzeganie partnera - podnosi wzrok i podaje wtedy, gdy droga jest zamknięta, a nie dlatego, że trener krzyczy "podaj",
• powrót do gry po stracie - po odebraniu piłki od razu robi krok do przeciwnika, a nie stoi i patrzy.

Trening piłkarski dla dzieci 9 lat i młodszych ma tu jedną wspólną cechę. W tym wieku dziecko lubi rywalizację i liczenie punktów, ale nadal szybko się nudzi, gdy musi czekać. Dlatego w konspektach nie ma kolejek ani długiego tłumaczenia przy tablicy. Każde zadanie to mała gra, w której punktacja nagradza zachowanie, na którym ci zależy. Przykład z 8. tygodnia: gol daje 1 punkt, gol po minięciu obrońcy zmianą kierunku daje 2 punkty, a gol po zwrocie, podaniu do partnera i wykończeniu akcji - 3 punkty. Dzieci same zaczynają szukać rozwiązań, za które dostają więcej.

Jak wygląda 60-minutowy trening żaków

Każda jednostka ma tę samą budowę w pięciu częściach. Minuty różnią się o 1-3 w zależności od tematu, ale proporcje zostają podobne. Oto rozkład z trzech odsłoniętych konspektów:

Rozpoczęcie z piłką

Rozgrzewka od pierwszej minuty jest z piłką. Każde dziecko ma swoją i pracuje w kwadracie 10 x 10 albo 12 x 12 m, po 6 osób na polu. Konspekty sięgają po wybrane ćwiczenia FIFA 11+ Kids z piłką: hamowanie na jednej nodze, przysiad, mały podskok z miękkim lądowaniem. Potem dochodzi element tematu dnia, na przykład zatrzymanie piłki podeszwą i obrót o około 90 stopni na sygnał koloru.

Odkrywanie umiejętności

Tu dzieci poznają temat w grze 3 na 3 albo 4 na 1 z bramkarzem, na dwóch polach około 16 x 12 lub 18 x 14 m. Zasady ustawiają sytuację tak, żeby umiejętność była potrzebna - na przykład zespół atakuje dwie bramki pachołkowe i dostaje więcej punktów, gdy minie obrońcę po zmianie kierunku. Trener nie wznawia gry, zawodnicy robią to sami zapasową piłką.

Decyzja w zadaniu

Najdłuższa część, 16-18 minut. Pojawia się wybór: minąć czy podać, przyjąć do przodu czy odegrać, przyspieszyć czy zachować piłkę. W tygodniu 12 jest to gra 4 na 4 z dwoma neutralnymi i dwoma bramkarzami na polu 30 x 20 m, gdzie 2 punkty daje gol po przyjęciu kierunkowym i strzale w ciągu 3 sekund.

Gra i zastosowanie

Gra 5 na 5 z bramkarzami na polu około 30 x 20 m, w rundach po 90 sekund albo 4 minuty. Punktacja przypomina temat, ale gra jest już swobodna. Bramkarze się zmieniają, więc każde dziecko w ciągu treningu raz broni i resztę czasu gra w polu.

Zakończenie i rozmowa

Dwie minuty spokojnego prowadzenia w parach i dwie minuty rozmowy. Trener zadaje dwa pytania, na przykład "Co pomogło ci minąć obrońcę po zwrocie?", a odpowiadają chętni, bez odpytywania po kolei.

Plan sezonu żaków w 10 blokach

Poniżej znajdziesz pełną tabelę 40 tygodni. Zanim z niej skorzystasz, poznaj logikę, według której ułożono trening żaków - piłka nożna dla 8-9-latków rośnie tu w małych krokach. Sezon dzieli się na 10 bloków po 4 tygodnie, a każdy blok ma ten sam rytm:

1. Poznaj i odkrywaj - dzieci pierwszy raz spotykają zadanie.
2. Rozwiń poznane zadanie - to samo zadanie, większe wymagania.
3. Wybierz i dostosuj - zawodnik decyduje, które rozwiązanie pasuje do sytuacji.
4. Zastosuj w grze i sprawdź - temat w grze, a trener sprawdza, co zostało.

W odpowiadających sobie sesjach kolejnych tygodni wracają te same zadania główne. Dziecko nie dostaje co trening nowej zabawy, tylko wraca do znanej gry z inną zasadą punktacji. Dzięki temu widać postęp, a ty nie tracisz 5 minut na tłumaczenie organizacji.

Bloki dla kategorii U8-U9 wyglądają tak:

• Tygodnie 1-4, Piłka blisko mnie - kontrolować piłkę i dostrzegać wolną przestrzeń.
• Tygodnie 5-8, Zmiana kierunku i 1 na 1 - zmieniać kierunek i tempo, aby minąć przeciwnika.
• Tygodnie 9-12, Przyjęcie otwiera grę - przyjmować piłkę w kierunku kolejnego działania.
• Tygodnie 13-16, Podaj i pomóż - po podaniu tworzyć nową możliwość współpracy.
• Tygodnie 17-20, Widzimy przewagę - rozpoznawać, kiedy prowadzić, a kiedy podać.
• Tygodnie 21-24, Szerokość i wolna strona - współpracować w różnych częściach pola.
• Tygodnie 25-28, Odzyskaj i graj - zmieniać działanie po stracie i odzyskaniu piłki.
• Tygodnie 29-32, Droga do bramki - przygotować dogodną sytuację do zakończenia akcji.
• Tygodnie 33-36, Wspólne rozwiązania - łączyć przyjęcie, współpracę i decyzję w grze.
• Tygodnie 37-40, Gramy samodzielnie - wykorzystać poznane umiejętności i nazwać następny cel.

Kolejność ma sens. Najpierw piłka przy nodze i odwaga z nią, potem przyjęcie i podanie, a dopiero później gra w szerokości i reakcja po stracie. Przerwy sezonowe i mecze ustalasz sam - 40 tygodni to tygodnie treningowe, nie kalendarz.

Trening żaków na hali i na orliku

Konspekty są rozpisane na orlik o wymiarach około 62 x 30 m. Mieszczą się na nim jednocześnie pole gry 30 x 20 lub 30 x 22 m i dwa pola zadaniowe, rozdzielone pasami bezpieczeństwa po 2 m. Pola ustawiasz przed treningiem i nie przestawiasz ich później. Między częściami zmienia się tylko rozmiar kwadratów przy polach zadaniowych.

Trening żaków na hali wymaga kilku zmian:

• zachowaj wymiary i układ pól, jeśli hala na to pozwala - to wymiary są częścią zadania, nie dekoracją,
• zamień bramki przenośne na pachołkowe, gdy nie da się ich bezpiecznie ustawić lub zabezpieczyć,
• trzymaj wodę i zapasowe piłki poza liniami, najlepiej co najmniej 3 m od pola, bo na hali ściany są blisko i tłok robi się szybko,
• korzystaj z wersji łatwiej i trudniej - przy mniejszej sali możesz zmniejszyć pola o 2 m na bok, tak jak konspekty podpowiadają przy mniejszej grupie.

Na orliku i na hali obowiązuje to samo przed wejściem dzieci: sprawdź obciążenie bramek przenośnych i zakaż wspinania się na nie. W konspektach z gier kierunkowych są też zasady bez wślizgów, bez popychania i bez celowej gry głową.

Najczęstsze błędy na treningu żaków

Część błędów widać na każdym boisku, niezależnie od doświadczenia trenera. Kilka z nich program wprost eliminuje zasadami gier.

Kolejki do ćwiczenia. Dziecko stoi, czeka, zaczyna się przepychać. W konspektach każdy ma piłkę w rozgrzewce, a w grach pracują dwa pola równocześnie, więc nikt nie czeka na swoją kolej.

Trener wznawia każdą akcję. Gdy piłka wychodzi, a ty ją podajesz, gra stoi, a dzieci przestają myśleć. Zasada jest prosta: zespół, który stracił gola, od razu zaczyna zapasową piłką ze swojej linii.

Poprawianie każdej decyzji. Jeśli krzyczysz "podaj" przy każdym prowadzeniu, żak nie nauczy się widzieć partnera. Zostaw decyzję jemu, a punktację ustaw tak, żeby dobre rozwiązanie się opłacało.

Stały bramkarz. W tym wieku lepiej, żeby każdy stanął w bramce. Konspekty mają rozpisaną rotację - w grze 5 na 5 każdy zawodnik broni dokładnie jedną rundę.

Pominięta rozmowa na końcu. Cztery minuty wydają się stratą czasu, gdy dzieci chcą jeszcze grać. To jednak jedyny moment, w którym zawodnik sam nazywa, co zrobił. Dwa pytania i dwie-trzy odpowiedzi chętnych wystarczą.

Brak obserwacji. Po treningu zostaje ogólne wrażenie, że "było dobrze". Konspekty mają kartę obserwacji z jednym zapisem na zawodnika i trzy pytania do trenera po zajęciach, na przykład ile z 12 dzieci dostało plus za zwrot, przyspieszenie i zachowanie piłki.

Jak korzystać z konspektu treningu żaków

Konspekt piłka nożna żak w tym programie to nie lista ćwiczeń do odhaczenia. Każda jednostka zaczyna się od celu i opisu sukcesu, czyli tego, co masz zobaczyć na boisku. Potem jest przygotowanie: liczba zawodników, wymiary pól, sprzęt (lekkie piłki nr 3, czasem nr 4, talerzyki, znaczniki w dwóch kolorach, bramki 3 x 2 m).

Przy każdym ćwiczeniu dostajesz to samo:

• organizację z podziałem zawodników na pola,
• przebieg z minutami co do rundy i przerwy,
• zasady i punktację,
• 3-4 krótkie wskazówki, które możesz powiedzieć dzieciom,
• wersję łatwiej i trudniej,
• jedno pytanie do zawodników,
• animację ustawienia, która pokazuje możliwy przebieg akcji.

Animacje traktuj jako podpowiedź, nie scenariusz. W grze dzieci mają swobodę decyzji i mogą rozwiązać zadanie inaczej niż na rysunku. Jeśli rozwiązanie działa, to jest dobre.

Każdy trening żaków - konspekt po konspekcie - jest rozpisany na 12 zawodników. Przy nieparzystej liczbie dodatkowe dziecko gra jako neutralny, a przy mniejszej grupie zmniejszasz każde pole o 2 m. Wiek jest punktem wyjścia, ale o trudności decyduje też doświadczenie grupy. Jeśli twoje żaki dopiero zaczynają, w pierwszych tygodniach bloku częściej sięgaj po wersję łatwiej. Jeśli jakaś zasada nie działa, zanotuj to w pytaniach po treningu i zmień ją w kolejnej sesji bloku.

Program obejmuje techniczno-decyzyjną część sezonu. Nie jest indywidualnym planem przygotowania motorycznego ani zaleceniem medycznym. Konspekty opracowała i zatwierdziła redakcja Akademii Futbolu, korzystając przy tym z narzędzi AI. Nie są programem żadnego klubu ani związku.

Cały sezon żaków w strefie trenera

Trzy konspekty z tej strony możesz przeczytać od razu: tydzień 8 ze zmianą kierunku i grą 1 na 1, tydzień 12 z przyjęciem kierunkowym i tydzień 25 z reakcją po stracie. Pozostałe tygodnie programu U8-U9, razem 120 jednostek, czekają w strefie trenera. Konto jest darmowe, a plan sezonu widzisz w tabeli poniżej, więc łatwo sprawdzisz, który blok pasuje do etapu twojej grupy.