Konspekt treningu juniorów starszych (U18-U19)

Ostatnie dwa lata juniorskie mają swój problem: zawodnicy znają już większość ćwiczeń, a trening łatwo zamienia się w powtarzanie znanych schematów albo w samą grę bez celu. Dobry konspekt treningu juniorów starszych musi więc dawać zadanie, którego nie da się odhaczyć automatycznie. Takie, w którym zawodnik sam rozpoznaje sytuację, wybiera rozwiązanie i po akcji umie powiedzieć, dlaczego.

Na tej stronie znajdziesz plan sezonu dla kategorii U18-U19 i trzy konspekty otwarte w całości. Każda jednostka trwa 90 minut, przewiduje 18 zawodników, w tym 2 bramkarzy, i ma wersje łatwiej oraz trudniej dla każdej części.

Co zmienia się w treningu juniorów starszych

Trening juniorów starszych w piłce nożnej w tym programie stawia na samodzielne rozwiązania i transfer umiejętności do rywalizacji. To znaczy, że ćwiczenie nie kończy się na poprawnym wykonaniu. Kończy się wtedy, gdy to samo zachowanie pojawia się w grze bez dodatkowej punktacji i bez twojej podpowiedzi z linii.

Program wyznacza trzy efekty, do których wracasz przez cały sezon:

• zawodnik rozpoznaje presję i przewagę,
• dostosowuje swoją rolę w małej grze,
• ocenia własną decyzję po akcji.

W praktyce oznacza to inny sposób prowadzenia zajęć niż w młodszych rocznikach. Mniej mówisz w trakcie gry, częściej pytasz w przerwie. Zamiast "podaj do boku" pytasz "co w ustawieniu obrońcy podpowiedziało ci, na którą stronę odwrócić piłkę". Zawodnik, który za chwilę wchodzi do piłki seniorskiej, musi umieć sam przeczytać sytuację, bo w meczu nikt nie zatrzyma akcji, żeby mu ją wytłumaczyć.

Przejście do piłki seniorskiej to dla wielu juniorów moment, w którym gra robi się szybsza, a margines na błąd mniejszy. Konspekty przygotowują do tego od strony decyzji: kiedy przyspieszyć, kiedy zabezpieczyć piłkę, kiedy wejść w pojedynek, a kiedy go odpuścić.

Jak wygląda konspekt treningu juniorów starszych na 90 minut

Każda jednostka ma pięć części. Ich długość zmienia się zależnie od tematu tygodnia, ale układ zostaje ten sam, więc zawodnicy szybko wiedzą, czego się spodziewać.

Rozpoczęcie z piłką łączy przygotowanie ciała z pierwszym kontaktem z tematem. W konspekcie z 8. tygodnia po ćwiczeniach FIFA 11+ cztery czwórki grają 2 na 2 na polach 16 x 12 m, a punkt zdobywa ten, kto po wyraźnym zwrocie minie obrońcę i przeprowadzi piłkę przez bramkę wyjścia. Bramkarze w tym czasie pracują razem w osobnym korytarzu.

Odkrywanie umiejętności to już gra, nie stacje. W 13. tygodniu dwa pola 28 x 22 m, na każdym 4 na 4 z bramkarzem jako neutralnym. Punkt liczy się tylko wtedy, gdy pierwszy podający dostanie piłkę ponownie po zagraniu przez bramkarza i jeszcze jednego zawodnika. Zasada wymusza ruch po podaniu, ale nie mówi, gdzie dokładnie biec.

Decyzja w zadaniu to serce jednostki. Zawodnik ma przed sobą dwie sensowne drogi i musi wybrać tę, którą podpowiada ustawienie rywala. W 27. tygodniu na polu 58 x 44 m z trzema korytarzami gol po szybkim wejściu środkiem daje 2 punkty tylko wtedy, gdy środek był otwarty. Gol po przeniesieniu gry przez oba skrajne korytarze daje 2 punkty tylko wtedy, gdy przeciwnik zamknął środek. Nagradzasz rozpoznanie, nie samo wykonanie.

Gra i zastosowanie to sprawdzian. Zwykle 8 na 8 z bramkarzami na polu około 72 x 50 m, podzielone na tercje. Dodatkowa punktacja słabnie albo znika, żeby zobaczyć, co zostaje w nawykach.

Zakończenie trwa 4 minuty i nie jest odprawą. Trener zadaje dwa pytania, odpowiada jeden lub dwóch chętnych, bez wypowiedzi po kolei.

Plan sezonu w dziesięciu blokach

Sezon to 40 tygodni treningowych podzielonych na 10 bloków po 4 tygodnie. Przerwy sezonowe i mecze ustalasz sam, plan ich nie narzuca. Każdy blok przechodzi przez te same cztery etapy: "Poznaj i odkrywaj", "Rozwiń poznane zadanie", "Wybierz i dostosuj", "Zastosuj w grze i sprawdź". W odpowiadających sobie sesjach wracają te same zadania główne, więc zawodnicy nie zaczynają co tydzień od zera.

Bloki dla U18-U19 w kolejności:

1. Piłka blisko mnie - kontrolować piłkę i dostrzegać wolną przestrzeń.
2. Zmiana kierunku i 1 na 1 - zmieniać kierunek i tempo, aby minąć przeciwnika.
3. Przyjęcie otwiera grę - przyjmować piłkę w kierunku kolejnego działania.
4. Podaj i pomóż - po podaniu tworzyć nową możliwość współpracy.
5. Widzimy przewagę - rozpoznawać, kiedy prowadzić, a kiedy podać.
6. Szerokość i wolna strona - współpracować w różnych częściach pola.
7. Odzyskaj i graj - zmieniać działanie po stracie i odzyskaniu piłki.
8. Droga do bramki - przygotować dogodną sytuację do zakończenia akcji.
9. Wspólne rozwiązania - łączyć przyjęcie, współpracę i decyzję w grze.
10. Gramy samodzielnie - wykorzystać poznane umiejętności i nazwać następny cel.

Tematy mogą brzmieć znajomo, bo podobne bloki pojawiają się w młodszych kategoriach. Różnica leży w wymaganiach: większe pola, gra 8 na 8 z pełnymi bramkami, krótsze okna czasowe na premiowaną akcję, mniej kontaktów w wersji trudniejszej. Pełną tabelę 40 tygodni znajdziesz poniżej.

Ostatni blok, "Gramy samodzielnie", zamyka sezon tym, od czego program się zaczyna: zawodnik ma sam nazwać, nad czym pracuje dalej. Dla juniora, który za chwilę trafi do drużyny seniorskiej, to dobre pożegnanie z kategorią.

Obserwacja decyzji i samoocena zawodnika

W tej kategorii konspekty mają wbudowane proste narzędzia obserwacji. Nie potrzebujesz kamer ani oprogramowania, wystarczy asystent z kartą i długopisem.

Kilka przykładów z odsłoniętych konspektów:

• W 8. tygodniu asystent zapisuje próby 1 na 1 po zmianie kierunku i działania udane. Gra testowa ma trzy tercje: pierwsza zwykła, w drugiej gol po udanym pojedynku liczy się podwójnie, trzecia wraca do zwykłej gry. Porównujesz pierwszą i trzecią tercję i widzisz, czy zachowanie zostało bez podpowiedzi regulaminu.
• W 27. tygodniu asystent notuje 12 odzysków: pierwsze działanie, wybraną drogę i to, czy zespół doszedł do strzału. Kryteria są wcześniej ustalone, na przykład wolna przestrzeń to otwarty co najmniej 10-metrowy korytarz do przodu i odbiorca bez przeciwnika bliżej niż 3 m.
• W tym samym tygodniu kapitan po każdej tercji podaje jeden przykład trafnego dostosowania tempa i jedną decyzję, którą zespół by zmienił.

Do tego dochodzi sRPE, czyli subiektywna ocena wysiłku w skali 1-10, którą zawodnik podaje 15-30 minut po treningu. Pomiar od razu po ostatniej grze bywa zawyżony przez świeże zmęczenie, dlatego konspekty przypominają o odstępie. W 13. tygodniu wyniki zbierane są przez kod QR, a asystent sprawdza, czy wpłynęło 18 odpowiedzi.

Po każdym treningu konspekt podsuwa trzy pytania do refleksji trenera. Na przykład: czy obciążenie ocenione przez sRPE i jakość decyzji pozwalają przejść do kolejnego tematu. To ci daje podstawę do decyzji o następnej jednostce, zamiast zgadywania.

Typowe błędy w treningu juniorów starszych

Część błędów w treningu juniorów powtarza się niezależnie od klubu i poziomu rozgrywek. Konspekty są tak zbudowane, żeby ich unikać, ale warto je znać.

Premiowanie schematu zamiast decyzji. Jeśli punkt dajesz za każde podanie do bramkarza, zawodnicy zaczną grać do bramkarza zawsze. Dlatego w 27. tygodniu bonus przyznaje trener wyłącznie za rozpoznanie sytuacji, nie za automatyczne podanie do przodu albo do tyłu.

Za dużo mówienia w trakcie gry. Junior starszy słyszy cię, ale przestaje patrzeć na boisko. Wskazówki w konspektach są krótkie ("skanuj, zanim piłka dotrze do nogi", "nie myl szybkiej gry z pośpiechem") i przeznaczone na przerwy.

Gra kontrolna bez kontroli. Ostatnia część to nie "a teraz gramy". Ma kryterium obserwacji i porównanie, bez tego nie wiesz, czy temat tygodnia przeszedł do gry.

Kolejki i stanie. Przy 18 zawodnikach każda część jest grą, w której uczestniczą wszyscy. Nieparzysta liczba? Dodatkowy zawodnik wchodzi jako neutralny.

Mylenie konspektu z planem przygotowania fizycznego. O tym niżej.

Czego ten program nie obejmuje

Konspekty opisują techniczno-taktyczną część sezonu. Nie są indywidualnym planem przygotowania motorycznego ani medycznego. Wybrane ćwiczenia FIFA 11+ na początku jednostki przygotowują ciało do zajęć, ale siłę, szybkość i wytrzymałość w tej kategorii trzeba planować osobno, najlepiej z trenerem przygotowania motorycznego, jeśli masz go w sztabie. sRPE pomaga monitorować obciążenie, ale nie zastępuje planu.

Jak korzystać z konspektów na tej stronie

Trzy konspekty z tej strony są otwarte w całości: 8. tydzień (zmiana kierunku i 1 na 1, etap "Zastosuj w grze i sprawdź"), 13. tydzień (podaj i pomóż, etap "Poznaj i odkrywaj") i 27. tydzień (odzyskaj i graj, etap "Wybierz i dostosuj"). Wybraliśmy je z trzech różnych etapów, żeby było widać, jak zmienia się charakter jednostki w obrębie bloku.

Kilka praktycznych wskazówek:

• Przed treningiem przeczytaj część "Przygotowanie". Tam są wymiary pól, rozstawienie bramek i to, kto za co odpowiada. W 27. tygodniu pola są współśrodkowe, a przesunięcie bramek trwa 4 minuty, więc zaplanuj to z asystentem.
• Animacje ustawień pokazują możliwy przebieg akcji, nie jedyny poprawny. W grach zawodnicy mają swobodę decyzji.
• Wersje łatwiej i trudniej zwykle zmieniają wymiar pola o kilka metrów, czas na akcję albo limit kontaktów. Zacznij od wersji podstawowej i koryguj po pierwszej rundzie.
• Wiek jest filtrem, nie wyrokiem. Jeśli twoja grupa U18-U19 ma mniejsze doświadczenie, możesz sięgnąć po konspekty z kategorii U16-U17, a mocniejsze ćwiczenia dla juniorów z wersji trudniej wykorzystać w lepszym tygodniu.
• Masz mniej niż 18 osób? Przy mniejszej grupie pola zmniejszasz o 2 m, a konspekt z 27. tygodnia rozpisuje wprost warianty dla 16, 17, 19 i 20 zawodników.

Konspekty opracowała i zatwierdziła redakcja Akademii Futbolu, korzystając przy tym z narzędzi AI. Nie są programem żadnego klubu ani związku. Traktuj je jak dobrze przygotowany punkt wyjścia, który dopasowujesz do swojej drużyny i boiska.

Cały sezon konspektów w strefie trenera

Pozostałe tygodnie programu U18-U19 czekają w strefie trenera, w sumie 40 tygodni jednostek w tym samym układzie: pięć części, gotowe wymiary pól, pytania do zawodników, narzędzia obserwacji. Konto jest darmowe. Zakładasz je raz i masz pod ręką plan na cały sezon, tydzień po tygodniu.