Stałe fragmenty gry dzieci przed wakacjami najlepiej zaplanować jako 3 krótkie treningi: rozpoznanie przestrzeni, decyzję pod presją i sprawdzenie jej w grze. Wybierz rzut rożny oraz rzut wolny, ale w każdej jednostce prowadź jedno czytelne pytanie. Dzięki temu zawodnicy grają, podejmują decyzje i zostawiają po sobie użyteczną notatkę na powrót po przerwie.
Jaki cel ustalić przed krótkim blokiem treningowym?
Najlepszym celem krótkiego bloku jest zachowanie widoczne w grze, a nie zapamiętanie ustawienia. Ustal na przykład, że po wznowieniu zawodnik rozpoznaje przestrzeń, daje wykonawcy opcję i reaguje na drugą piłkę. Po treningu będziesz wtedy wiedzieć, czego szukać w kolejnej jednostce.
Dwa wznowienia wystarczą na 3 spotkania. Rzut rożny daje okazję do pracy nad ruchem przed podaniem, a rzut wolny pozwala wrócić do wyboru z innego miejsca boiska. Metodyka treningu piłkarskiego dla dzieci i młodzieży pomaga osadzić taki blok w zwykłej pracy zespołu.
Postęp poznasz po tym, że zawodnicy rozglądają się przed wznowieniem, proponują więcej niż jedną opcję i reagują po nieudanej akcji. FIFA Training Centre: Talent Coach Programme przedstawia pracę, w której sytuacja gry oraz decyzja zawodnika prowadzą naukę.
Jak rozłożyć naukę na trzy treningi?
Trzy jednostki dają zawodnikom czas na zauważenie sytuacji, sprawdzenie jej pod presją i użycie bez podpowiedzi. U nas sprawdzają się bloki po około 10 min w głównej części treningu. Między seriami zostaw jedno krótkie zatrzymanie i od razu pozwól dzieciom zweryfikować odpowiedź w grze.
Tabela: Plan 3 krótkich jednostek przed przerwą
| Trening | Co chcesz zobaczyć | Gra | Co zapisujesz |
|---|---|---|---|
| 1 | Rozpoznanie przestrzeni po rożnym | Pierwsza i druga piłka 4 na 3 | Czy zespół tworzy 2 opcje |
| 2 | Wybór pod presją przy wolnym | Rzut wolny 3 na 2 | Czy wykonawca czyta krycie |
| 3 | Użycie pomysłu w meczu | 5 na 5 z bramkarzami | Czy zachowanie wraca bez podpowiedzi |
Wniosek: kolejne treningi rozwijają tę samą decyzję, lecz nie mnożą ustawionych schematów.
Gotowe konspekty i animacje treningów mogą ułatwić przygotowanie pola, gdy masz mało czasu przed zajęciami. Długą odprawę zastąp zatrzymaniem po widocznej sytuacji. Zapytaj wtedy zawodników: Co zobaczyłeś przed pierwszym ruchem? i pozwól dwóm dzieciom pokazać odpowiedź w kolejnej akcji.
Jak przeprowadzić pierwszą grę na rzut rożny?
Pierwsza gra ma pomóc zauważyć przestrzeń przed wznowieniem, dlatego nie podawaj gotowego wariantu. Daj zespołowi kilka prób, aby dzieci mogły porównać ruch do pierwszej piłki z gotowością na jej odbicie.
4 na 3 z bramkarzem po rzucie rożnym
Rozpoznanie wolnej przestrzeni przed rzutem rożnym i reakcja na drugą piłkę.
- Organizacja: 8 zawodników: 1 pole (na przykład 25 x 20 m), na nim 4 atakujących i 3 obrońców i 1 bramkarz. Sprzęt: 1 bramka, 8 piłek, znaczniki, 6 pachołków i znaczniki strefy drugiej piłki. Runda: na przykład 2 min.
- Start: Jeden atakujący zaczyna każdą akcję podaniem z narożnika, a pozostali atakujący i obrońcy ustawiają się przed jego ruchem.
- Punkt: Atak zdobywa punkt za bramkę po rzucie rożnym, a dodatkowy punkt otrzymuje za odzyskanie piłki w wyznaczonej strefie drugiej piłki.
- Po punkcie: Po punkcie zawodnicy wracają na pozycje startowe, a kolejny atakujący wznawia piłkę z narożnika.
- Po odbiorze: Po odbiorze, wybiciu albo złapaniu strzału przez bramkarza obrońcy zdobywają punkt za przeprowadzenie piłki pod kontrolą przez linię startu rzutu rożnego.
- Po wyjściu piłki: Gdy piłka opuści pole, zawodnicy wracają na pozycje startowe, a atakujący ponownie wznawia z narożnika.
- Rotacja: Po każdej rundzie przesuń grupę o jedno miejsce w stałym kręgu ról: kolejny obrońca wchodzi do bramki, bramkarz przechodzi do ataku, a zawodnik z końca ataku przechodzi do obrony; po 8 rundach każdy był raz bramkarzem, trzy razy obrońcą i cztery razy atakującym. Runda 1: pole 1 - atakujący: E, F, G, H, obrońcy: B, C, D, bramkarz: A. Runda 2: pole 1 - atakujący: F, G, H, A, obrońcy: C, D, E, bramkarz: B. Runda 3: pole 1 - atakujący: G, H, A, B, obrońcy: D, E, F, bramkarz: C.
- Bezpieczeństwo: Zachowaj odstęp przy narożniku i przed bramką, nie pozwalaj na wślizgi, atakowanie ciałem ani wejścia od tyłu. Po zderzeniu natychmiast przerwij akcję.
- Łatwiej: Poleć obrońcom przesuwać się przy kryciu bez próby przechwytu przez jedną rundę.
- Trudniej: Pozwól jednemu obrońcy wybrać krycie i wymagaj od obrony natychmiastowego kontrataku po odbiorze.
Patrz, czy atakujący rozglądają się przed wznowieniem i czy zespół otwiera więcej niż jedną strefę. Zapytaj zawodników: Które miejsce było wolne, zanim piłka ruszyła? Nie zatrzymuj gry po każdym nieudanym podaniu, ponieważ zawodnicy potrzebują zobaczyć reakcję na drugą piłkę.
Gra daje krótkie powtórzenia bez kolejki przy chorągiewce. Rozegranie rzutu rożnego przez grę i decyzje może być kolejnym krokiem, gdy grupa świadomie otwiera różne przestrzenie.
Czekanie wszystkich zawodników w polu bramkowym ogranicza wykonawcę i odbiera zespołowi drugą piłkę. Zamroź obraz po akcji tylko wtedy, gdy sytuacja dobrze pokazuje ten problem, a później uruchom kolejną piłkę.
Jak przeprowadzić zadanie na rzut wolny?
Rzut wolny wykorzystaj do pracy nad wyborem wykonawcy, a nie nad pamięciowym sygnałem całej grupy. Zmień pozycję jednego obrońcy między próbami, aby zawodnicy porównali dwie dostępne drogi podania. Pozostaw ruch partnerów otwarty, bo mają stworzyć rozwiązanie odpowiadające na krycie.
Rzut wolny 3 na 2 z bramkarzem
Wykonawca rzutu wolnego wybiera podanie po odczytaniu zmiennego ustawienia obrońców.
- Organizacja: 6 zawodników: 1 pole (na przykład 22 x 18 m), na nim 3 atakujących i 2 obrońców i 1 bramkarz. Sprzęt: 1 bramka, piłki, 8 pachołków i 2 znaczniki stref podania. Runda: na przykład 90 s.
- Start: Jeden atakujący rozpoczyna każdą akcję rzutem wolnym z oznaczonego miejsca, a jeden obrońca przed wznowieniem wybiera krycie bliższej albo dalszej strefy.
- Punkt: Atakujący zdobywają punkt za bramkę po podaniu do partnera w strefie bez bezpośredniego krycia albo za odzyskanie drugiej piłki.
- Po punkcie: Po punkcie bramkarz przekazuje piłkę kolejnemu wykonawcy przy miejscu rzutu wolnego.
- Po odbiorze: Po odbiorze, wybiciu albo złapaniu strzału przez bramkarza obrońcy zdobywają punkt za przeprowadzenie piłki przez linię wyjścia.
- Po wyjściu piłki: Po wyjściu piłki trener podaje nową piłkę kolejnemu wykonawcy przy miejscu rzutu wolnego.
- Rotacja: Po każdej rundzie obrońcy przechodzą do ataku, dwóch atakujących broni, a bramkarz pozostaje w bramce przez pokazane rundy. Runda 1: pole 1 - atakujący: A, B, C, obrońcy: D, E, bramkarz: F. Runda 2: pole 1 - atakujący: D, E, A, obrońcy: B, C, bramkarz: F. Runda 3: pole 1 - atakujący: B, C, D, obrońcy: E, A, bramkarz: F.
- Bezpieczeństwo: Zachowaj wolną przestrzeń za wykonawcą i rozpocznij akcję dopiero, gdy zawodnicy w polu są gotowi. W odbiorze obowiązuje zakaz wślizgów, atakowania ciałem i atakowania od tyłu.
- Łatwiej: Obrońcy przez pierwszą rundę wybierają krycie, lecz nie przechwytują piłki.
- Trudniej: Obrońcy mogą zamieniać krycie między sobą bez sygnału dla atakujących.
Patrz, czy wykonawca patrzy na pozycję obrońców przed zagraniem i czy wybór zmienia się wraz z kryciem. Zapytaj zawodników: Co w ustawieniu obrony wpłynęło na zagranie?
Po rundzie zapytaj wykonawcę: Co w ustawieniu obrońcy wpłynęło na twoje zagranie? Odpowiedź może być krótka, lecz powinna odnosić się do informacji zauważonej przed dotknięciem piłki. Jeśli grupa wybiera bez patrzenia, cofnij presję zamiast dodawać następną zasadę.
Jak dodać przeciwników bez utraty celu ćwiczenia?
Przeciwnik ma utrudniać odczytanie sytuacji, a nie zamieniać zadanie w chaotyczną walkę o piłkę. Zacznij od pasywnego krycia, gdy obrońca przesuwa się z ruchem atakującego, ale nie przechwytuje. Następnie pozwól obrońcy aktywnie wybrać krycie, a po odbiorze uruchom kontratak.
Cofnij poziom trudności, gdy dzieci przestają widzieć piłkę, przestrzeń i partnerów, a większość akcji kończy się przypadkowym wybiciem. Wróć na jedną serię do pasywnego oporu, zachowaj ten sam cel, a potem ponownie oddaj obrońcy wybór. Błędy treningu stałych fragmentów u dzieci pomagają rozpoznać moment, w którym zasada zasłania cel gry.
Kontakt przy odbiorze ogranicz do walki o pozycję z zachowaniem odstępu. Nie pozwalaj na wślizgi, atakowanie ciałem ani wejścia od tyłu. Po zderzeniu przerwij akcję, a przy bólu lub urazie nie forsuj dziecka i skonsultuj je z lekarzem lub fizjoterapeutą.
Jak sprawdzić przeniesienie umiejętności do gry?
Transfer sprawdzisz w meczu, w którym wznowienie pojawia się naturalnie, a zawodnicy nie dostają rozwiązania przed każdą akcją. Szukaj decyzji wykonawcy, ruchu partnera do strefy bez bezpośredniego krycia oraz reakcji zespołu na drugą piłkę. Nie oceniaj transferu przez dowolną zmianę pozycji zawodnika.
5 na 5 z bramkarzami i wznowieniami
Sprawdzenie, czy zespół sam stosuje decyzje ze stałych fragmentów w zmiennej grze.
- Organizacja: 12 zawodników: 1 pole (na przykład 32 x 24 m), na nim 5 atakujących i 5 obrońców i 2 bramkarzy. Sprzęt: 2 bramki, 12 piłek, znaczniki, pachołki narożników i koszulki w 2 kolorach. Runda: na przykład 4 min.
- Start: Bramkarz zespołu atakującego rozpoczyna grę podaniem do jednego z pięciu atakujących.
- Punkt: Zespół zdobywa punkt za bramkę. Po rzucie rożnym bramka liczy się podwójnie tylko wtedy, gdy wykonawca zagrał do partnera w strefie bez bezpośredniego krycia albo atak odzyskał drugą piłkę przed strzałem.
- Po punkcie: Po bramce grę rozpoczyna bramkarz zespołu, który stracił punkt.
- Po odbiorze: Po odbiorze albo złapaniu piłki przez bramkarza zespół zmienia kierunek ataku i próbuje zdobyć bramkę po przeciwnej stronie.
- Po wyjściu piłki: Po wyjściu przez linię boczną piłkę wprowadza przeciwnik, po wyjściu przez linię końcową po obrońcy atakujący wykonują rzut rożny, a po atakującym grę rozpoczyna bramkarz.
- Rotacja: Po każdej rundzie przesuń cały dwunastoosobowy krąg ról o dwa miejsca: dwóch kolejnych zawodników zakłada rękawice, pięciu następców atakuje, a pozostała piątka broni; po 6 rundach każdy był bramkarzem, atakującym i obrońcą. Runda 1: pole 1 - atakujący: C, D, E, F, G, obrońcy: H, I, J, K, L, bramkarze: A, B. Runda 2: pole 1 - atakujący: E, F, G, H, I, obrońcy: J, K, L, A, B, bramkarze: C, D. Runda 3: pole 1 - atakujący: G, H, I, J, K, obrońcy: L, A, B, C, D, bramkarze: E, F.
- Bezpieczeństwo: Ustaw bramki stabilnie, zachowaj wolną przestrzeń za liniami końcowymi i nie pozwalaj na wślizgi, atakowanie ciałem ani wejścia od tyłu. Po zderzeniu przerwij grę.
- Łatwiej: Po rzucie rożnym daj atakującym jedno dodatkowe podanie bez presji obrońcy.
- Trudniej: Po odbiorze wymagaj od zespołu obrony zakończenia kontrataku w ciągu 6 s.
Patrz, czy zawodnicy sami proponują ruch do strefy bez bezpośredniego krycia przed wznowieniem i czy po stracie wracają do obrony bez komendy. Zapytaj zawodników: Co zmieniło się po tym, jak rywal wybrał krycie? Wynik rundy traktuj jako informację pomocniczą, a nie ocenę jakości zespołu.
Gra kontrolna nie ocenia jednego dośrodkowania ani liczby zdobytych bramek. Sprawdza, czy zespół rozpoznaje podobny problem po różnych wznowieniach. Raporty UEFA o analizie technicznej pokazują, że warto odczytywać zachowanie zawodników w relacji do przeciwnika i przestrzeni.
Tabela: Sygnały przeniesienia zachowania do gry
| Co widzisz | Co może oznaczać | Jakie pytanie zadasz |
|---|---|---|
| Wykonawca patrzy przed wznowieniem | Szuka informacji o kryciu | Która strefa była bez bezpośredniego krycia? |
| Partner otwiera inną wysokość podania | Daje wykonawcy wybór | Co dawał twój ruch zespołowi? |
| Zespół reaguje po odbiciu | Rozumie ciąg dalszy akcji | Co było waszym zadaniem po wybiciu? |
Wniosek: zachowanie powtarzane w zmiennej grze mówi więcej niż wcześniej ustawiona akcja.
Jak dopasować blok do kategorii wiekowej?
Dopasowanie bloku polega na zmianie liczby informacji i rodzaju oporu, a nie na kopiowaniu ustawienia dorosłych. Poniższe wartości są przykładami organizacyjnymi, nie normą rozwojową. Młodszym dzieciom zostaw jedno proste pytanie, a starszym pozwól współtworzyć regułę punktowania.
Tabela: Przykładowe dopasowanie bloku do wieku
| Kategoria wieku | Czas bloku (min) | Opcje | Pole (m) | Sposób prowadzenia |
|---|---|---|---|---|
| U10-U11 | 8-10 | 2 | 18 x 14 | Pasywne krycie i wybór rozwiązania |
| U12-U14 | 10-12 | 3 | 28 x 22 | Aktywne krycie i propozycja zasady przez zawodników |
Wniosek: większa trudność wynika z bogatszego wyboru, a nie z dłuższej odprawy.
W sali albo na małej przestrzeni zachowaj pytanie o strefę bez krycia, lecz skróć dystans podania i użyj małych bramek. Katalog ćwiczeń piłkarskich może pomóc znaleźć podobne sytuacje. Słabszej grupie daj więcej czasu na pierwszy kontakt, zamiast odbierać jej prawo do wyboru.
Co zanotować po ostatnim treningu przed przerwą?
Arkusz po ostatnim treningu powinien zapisywać zachowania, które chcesz odnaleźć po przerwie. Zapisz sytuację, decyzję zawodnika, reakcję zespołu i kolejny krok. Przykład: rzut wolny, wykonawca zauważył strefę poza kryciem, partner otworzył linię podania, po powrocie rozpocząć od pasywnego krycia.
Nie przypisuj oceny całej grupie do wyniku jednej akcji. Bramka mogła paść po przypadku, a niewykorzystana okazja mogła pokazać dobry ruch bez wykończenia. Krótkie podsumowanie treningu z dziećmi pomoże zamknąć spotkanie pytaniem, które dzieci zabiorą na przerwę.
W ciepły dzień zaplanuj regularne przerwy na wodę i skróć rundę, gdy warunki na boisku odbierają dzieciom jakość działania. Zwykłe zmęczenie oznacza przerwę oraz picie. Przy bólu, urazie lub utrzymujących się objawach przerwij udział dziecka i skonsultuj je z lekarzem lub fizjoterapeutą.
Po powrocie odczytaj kilka notatek i zacznij od pytania z ostatniej jednostki, nie od sprawdzianu pamięci. Program treningów z konspektami i animacjami pozwala wpisać takie przypomnienie w kolejny mikrocykl.
Więcej w tym temacie
- Stałe fragmenty gry w piłce dziecięcej: jak uczyć prostych rozwiązań?
- Trening dla żaków: jak ułożyć plan pracy na sezon i tydzień
- Trening żaków U7-U9: gotowe gry i wskazówki dla trenera
- Jak często wracać do ćwiczeń podań na treningu?
Najczęstsze pytania
Jak trenować stałe fragmenty gry przed przerwą wakacyjną?
Wybierz jedno zachowanie widoczne po wznowieniu i przeprowadź 3 krótkie bloki: rozpoznanie przestrzeni, wybór pod presją oraz grę kontrolną. Zapisz decyzje zawodników, aby po przerwie wrócić do pytania zamiast zaczynać temat od zera.
Ile treningów poświęcić na rzuty rożne i wolne?
Na koniec rundy mogą wystarczyć 3 treningi, jeśli każdy ma inny cel decyzyjny. Nie próbuj nauczyć wielu ustawień naraz. Połącz rzut rożny i wolny wspólnym pytaniem o przestrzeń, ruch partnera albo reakcję po stracie.
Jak ćwiczyć rzuty rożne z dziećmi bez długiej odprawy?
Ustaw sytuację gry, zadaj krótkie pytanie i pozwól dzieciom natychmiast sprawdzić odpowiedź w kolejnej akcji. Zatrzymaj grę tylko po sytuacji pokazującej problem. Pytanie o strefę bez krycia działa lepiej niż ręczne ustawianie każdego zawodnika.
Jak sprawdzić, czy dzieci pamiętają zasady wznowienia?
Wprowadź wznowienia do gry z przeciwnikiem i nie przypominaj przed każdą akcją wcześniej ćwiczonego rozwiązania. Szukaj rozglądania się, ruchu bez piłki oraz reakcji po stracie. Te zachowania pokazują użycie pomysłu lepiej niż odpowiedź podczas odprawy.



