Grupa wieku w futsalu ma pomagać dobrać poziom gry do dzieci, a nie zamykać je w sztywnej drabinie roczników. Łącz wiek z doświadczeniem, liczbą wspólnych treningów i tym, czy dziecko rozumie zadanie oraz ma odwagę uczestniczyć. W hali szybko zobaczysz, czy wyzwanie daje każdemu piłkę, decyzję i miejsce do nauki.
Co trener powinien rozumieć przez grupę wieku w futsalu?
Grupa szkoleniowa skupia dzieci, którym możesz postawić podobny problem w grze, podczas gdy rocznik rozgrywkowy służy głównie organizacji zawodów. Dwoje zawodników U10 może potrzebować innych warunków, gdy jedno trenuje futsal od roku, a drugie dopiero oswaja się z piłką i małą halą.
Przedziały U6-U13 są propozycją organizacji treningu, a nie oficjalnym podziałem rozgrywkowym. Zakres kończy się na U13 celowo, ponieważ później zachowujesz tę samą zasadę doboru zadania, ale zwiększasz złożoność współpracy, presję czasu i odpowiedzialność za grę zespołu. Regulamin rozgrywek zawsze sprawdź w swoim związku.
W grupach U6-U13 patrz na doświadczenie w grze z rywalem, rozumienie prostych zasad i udział w akcjach. Portugalski dokument FPF wskazuje, że zadanie proste liczebnie może być wymagające technicznie, dlatego mniejsza liczba zawodników nie musi oznaczać łatwiejszej gry w dokumencie FPF.
Zamiast etykiety silny albo słaby nazwij obserwację: ta para potrzebuje więcej czasu na przyjęcie, a ta grupa może już wybierać stronę ataku. Taki sposób patrzenia uzupełnia trening piłkarski dzieci i młodzieży, w którym technika ma sens dopiero w sytuacji gry.
Jakie cele treningowe pasują do najmłodszych dzieci?
Dla U6-U7 wybieraj krótkie gry, w których każde dziecko prowadzi piłkę, widzi kierunek ataku i spotyka przeciwnika bez długiego czekania. Zamiast tłumaczyć kilka technik przed startem, zapytaj: "Którędy możesz teraz ruszyć do bramki?".
Futsal 1 na 1 do dwóch bramek
Prowadzenie piłki, wybór kierunku ataku i odwaga w pojedynku.
- Organizacja: 2 zawodników: 1 pole (na przykład 10 x 8 m), na nim 1 atakujący i 1 obrońca. Sprzęt: 4 pachołki, 2 małe bramki, 2 znaczniki i kilka piłek przy trenerze. Runda: na przykład 60 s.
- Start: Trener podaje piłkę atakującemu na środku pola, a obrońca zaczyna dwa kroki przed własną bramką.
- Punkt: Atakujący zdobywa punkt za przeprowadzenie piłki przez małą bramkę przeciwnika pod kontrolą.
- Po punkcie: Po punkcie zawodnicy wracają na swoje pozycje, a trener podaje nową piłkę dotychczasowemu obrońcy jako nowemu atakującemu.
- Po odbiorze: Po odbiorze obrońca natychmiast atakuje przeciwną małą bramkę, a dotychczasowy atakujący broni.
- Po wyjściu piłki: Gdy piłka wyjdzie poza pole, trener podaje nową piłkę zawodnikowi, który jej nie wyprowadził.
- Rotacja: Po każdej rundzie zawodnicy zamieniają się rolami atakującego i obrońcy. Runda 1: pole 1 - atakujący: A, obrońca: B. Runda 2: pole 1 - atakujący: B, obrońca: A.
- Bezpieczeństwo: Ustaw bramki za linią końcową, nie pozwalaj na wślizgi, atakowanie ciałem ani atakowanie od tyłu i zatrzymaj grę, gdy zawodnicy zbliżają się do ściany lub zderzą się.
- Łatwiej: Powiększ na przykład pole do 12 x 8 m i pozwól atakującemu rozpocząć trzy kroki bliżej bramki przeciwnika.
- Trudniej: Zmniejsz na przykład szerokość pola do 6 m i zalicz punkt dopiero po minięciu obrońcy z piłką.
Patrz, czy dziecko podnosi wzrok przed zmianą kierunku i czy po stracie od razu próbuje odzyskać piłkę. Zapytaj: "Która bramka była teraz wolna?".
Po rundzie zapytaj dzieci, kiedy opłacało się ruszyć z piłką szybciej, a kiedy warto było ją zasłonić. Program treningowy U6-U7 pomaga układać kolejne zadania, które zachowują równie czytelny obraz gry.
Jak zmieniają się zadania w grupie U8-U9?
W U8-U9 do prowadzenia piłki dochodzi partner, dlatego problemem staje się zauważenie chwili na podanie albo samodzielne zakończenie akcji. Ustaw małe bramki tak, aby dzieci wybierały kierunek, zamiast ustawiać się w jednym korytarzu.
Futsal 2 na 2 na cztery małe bramki
Wybór między prowadzeniem a podaniem oraz ruch po zagraniu do partnera.
- Organizacja: 4 zawodników: 1 pole (na przykład 14 x 10 m), na nim 2 atakujących i 2 obrońców. Sprzęt: 8 pachołków, 4 małe bramki, 4 znaczniki i kilka piłek przy trenerze. Runda: na przykład 90 s.
- Start: Trener podaje piłkę jednemu z dwóch atakujących przy środku pola, a obrońcy ustawiają się między nim a dwiema bronionymi bramkami.
- Punkt: Atakujący zdobywają punkt za przeprowadzenie piłki przez jedną z dwóch małych bramek przeciwnika pod kontrolą.
- Po punkcie: Po punkcie trener podaje nową piłkę zespołowi, który stracił punkt, i ten zespół rozpoczyna atak na przeciwne bramki.
- Po odbiorze: Po odbiorze obrońcy stają się atakującymi i mogą od razu zdobyć punkt w dwóch przeciwnych bramkach.
- Po wyjściu piłki: Gdy piłka wyjdzie poza pole, trener podaje nową piłkę zespołowi, który jej nie wyprowadził.
- Rotacja: Po każdej rundzie obie pary zamieniają się ustawieniem początkowym, a po trzeciej rundzie trener może utworzyć nowe pary, gdy dzieci potrzebują innego poziomu wyzwania. Runda 1: pole 1 - atakujący: A, B, obrońcy: C, D. Runda 2: pole 1 - atakujący: C, D, obrońcy: A, B. Runda 3: pole 1 - atakujący: A, C, obrońcy: B, D.
- Bezpieczeństwo: Zostaw wolną strefę między bokiem pola a ścianą hali, nie ustawiaj bramek przy wejściu na parkiet i nie pozwalaj na wślizgi, atakowanie ciałem ani atakowanie od tyłu.
- Łatwiej: Powiększ na przykład pole do 16 x 12 m i zalicz punkt również za celne podanie przez bramkę do partnera.
- Trudniej: Zmniejsz na przykład pole do 12 x 10 m i zalicz punkt dopiero po co najmniej jednym podaniu między atakującymi w bieżącej akcji.
Patrz, czy drugi atakujący po podaniu tworzy nową linię podania zamiast obserwować piłkę. Zapytaj: "Co możesz zrobić po podaniu, aby partner znów cię zobaczył?". Charakterystycznym błędem prowadzącego jest zbyt długie omawianie każdej straty.
Zatrzymaj grę tylko wtedy, gdy możesz pokazać obraz, którego dzieci same nie zauważyły. Jedno pytanie po rundzie i szybkie wznowienie dają więcej decyzji niż omawianie każdej straty.
Czego uczyć w grupie U10-U11?
W U10-U11 ustaw grę, w której neutralny zawodnik pokazuje wartość wsparcia, przyjęcia kierunkowego i reakcji po stracie. Neutralny ma otwierać nową linię podania, a nie być obowiązkowym przystankiem każdej akcji.
Futsal 3 na 3 plus 1 do bramek końcowych
Przyjęcie kierunkowe, wsparcie z piłką i reakcja zespołu po stracie.
- Organizacja: 7 zawodników: 1 pole (na przykład 18 x 12 m), na nim 3 atakujących i 3 obrońców i 1 neutralny. Sprzęt: 6 pachołków, 2 małe bramki, 7 znaczników i kilka piłek przy trenerze. Runda: na przykład 2 min.
- Start: Trener podaje piłkę jednemu z trzech atakujących przy środku pola, a neutralny ustawia się tak, aby wspierać zespół mający piłkę.
- Punkt: Zespół mający piłkę zdobywa punkt za gol do małej bramki po co najmniej jednym podaniu między zawodnikami w polu.
- Po punkcie: Po golu trener podaje nową piłkę zespołowi, który stracił punkt, a neutralny nadal wspiera zespół mający piłkę.
- Po odbiorze: Po odbiorze obrońcy natychmiast stają się atakującymi i mogą zdobyć punkt do przeciwnej bramki.
- Po wyjściu piłki: Gdy piłka wyjdzie poza pole, trener podaje nową piłkę zespołowi, który nie spowodował wyjścia.
- Rotacja: Po każdej rundzie przesuń zawodników do kolejnego przydziału z rozpiski, a po trzech rundach rozpocznij cykl od nowa. Runda 1: pole 1 - atakujący: A, B, C, obrońcy: D, E, F, neutralny: G. Runda 2: pole 1 - atakujący: D, E, F, obrońcy: A, B, G, neutralny: C. Runda 3: pole 1 - atakujący: A, B, G, obrońcy: C, D, E, neutralny: F.
- Bezpieczeństwo: Ustaw bramki stabilnie, trzymaj dodatkowe piłki poza ruchem zawodników i nie pozwalaj na wślizgi, atakowanie ciałem ani atakowanie od tyłu.
- Łatwiej: Powiększ na przykład pole do 20 x 14 m i pozwól neutralnemu przyjąć piłkę bez natychmiastowego ataku obrońcy.
- Trudniej: Zmniejsz na przykład pole do 16 x 12 m i zalicz punkt tylko wtedy, gdy po podaniu zawodnik bez piłki zmieni miejsce.
Patrz, czy neutralny tworzy nową opcję podania, a nie stale podchodzi do piłki. Zapytaj: "W którą stronę przyjąłeś piłkę, aby mieć następne zagranie?".
Po rundzie wskaż jedną sytuację, w której neutralny otworzył kolejne podanie, albo sytuację, w której podszedł za blisko piłki. Kontrolę piłki na ograniczonej przestrzeni dzieci mogą dodatkowo ćwiczyć według wskazówek z tekstu trening futsalu dla dzieci w domu, lecz trening zespołowy powinien nadal stawiać przeciwnika i wybór.
Jak prowadzić futsal w U12-U13?
Gra 4 na 4 w U12-U13 pozwala łączyć współpracę kilku zawodników z częstymi kontaktami z piłką. Zawodnik z mniejszym doświadczeniem może wejść do zespołu, jeśli dostanie wyraźną rolę w ataku i taki sam czas gry jak pozostali, zamiast stale stać z dala od piłki.
Futsal 4 na 4 na bramki końcowe
Współpraca w ataku, szybka reakcja po stracie i wybór kierunku wyprowadzenia.
- Organizacja: 8 zawodników: 1 pole (na przykład 24 x 16 m), na nim 4 atakujących i 4 obrońców. Sprzęt: 8 znaczników, 8 pachołków, 2 małe bramki i kilka piłek przy trenerze. Runda: na przykład 3 min.
- Start: Trener podaje piłkę jednemu z czterech atakujących z boku środka pola, a obrońcy rozpoczynają w swojej połowie.
- Punkt: Atakujący zdobywają punkt za gol do małej bramki przeciwnika po akcji rozpoczętej od podania trenera.
- Po punkcie: Po golu trener podaje nową piłkę zespołowi, który stracił punkt, i ten zespół rozpoczyna atak.
- Po odbiorze: Po odbiorze obrońcy od razu atakują przeciwną bramkę, a zespół po stracie wraca do obrony.
- Po wyjściu piłki: Gdy piłka wyjdzie poza pole, trener wznawia do zespołu, który jej nie wyprowadził.
- Rotacja: Po każdej rundzie zespoły zamieniają się ustawieniem początkowym, a po dwóch rundach każdy zawodnik był w obu rolach. Runda 1: pole 1 - atakujący: A, B, C, D, obrońcy: E, F, G, H. Runda 2: pole 1 - atakujący: E, F, G, H, obrońcy: A, B, C, D. Runda 3: pole 1 - atakujący: A, B, C, D, obrońcy: E, F, G, H.
- Bezpieczeństwo: Zostaw wolne przejście poza liniami pola, dodatkowe piłki trzymaj przy trenerze poza ruchem zawodników i nie pozwalaj na wślizgi, atakowanie ciałem ani atakowanie od tyłu.
- Łatwiej: Powiększ na przykład pole do 26 x 18 m i po odbiorze daj zespołowi 3 s na rozpoczęcie ataku; zespół po stracie w tym czasie cofa się za linię środkową i może ponownie naciskać dopiero po upływie 3 s.
- Trudniej: Zmniejsz na przykład szerokość pola do 14 m i przyznaj punkt podwójny za gol zdobyty po odzyskaniu piłki w połowie przeciwnika.
Patrz, czy po stracie najbliższy zawodnik reaguje, a pozostali zamykają drogę do bramki. Zapytaj: "Kto pomógł wam po odbiorze znaleźć bezpieczne pierwsze podanie?".
Przy większej swobodzie najpierw zmniejsz presję przez większą przestrzeń lub prostsze wznowienie, a dopiero później zmieniaj cel punktowy. FIFA zaleca projektowanie ograniczeń związanych z grą, które zostawiają zawodnikom problem do samodzielnego rozwiązania w FIFA Futsal Coaching Manual.
Różne przedziały wieku mogą pracować nad tym samym motywem, lecz obraz gry i język pytania zmieniają się wraz z doświadczeniem dzieci.
Tabela: cele i prowadzenie gry futsalowej według grupy
| Grupa | Cel gry | Jak rozstawiasz pole | Jak prowadzisz kontakty | Pytanie trenera |
|---|---|---|---|---|
| U6-U7 | Prowadzenie i odwaga w pojedynku | Krótkie pole z dwoma kierunkami | Bez limitu | Którędy ruszysz do bramki? |
| U8-U9 | Wybór między podaniem a prowadzeniem | Dwie małe bramki po każdej stronie | Bez limitu | Gdzie jest twój partner? |
| U10-U11 | Wsparcie i przyjęcie kierunkowe | Miejsce dla neutralnego | Warunek dopiero po obserwacji | Co widziałeś przed przyjęciem? |
| U12-U13 | Współpraca po stracie | Pole kierunkowe z bramkami końcowymi | Swobodnie, potem warunek punktu | Kto jest najbliżej piłki po stracie? |
Starsza grupa potrzebuje zwykle bogatszego problemu gry, a nie obowiązkowo mniej czasu z piłką.
Czy grupy trzeba dzielić wyłącznie według rocznika?
Nie dziel grup wyłącznie według rocznika, gdy różnica doświadczenia sprawia, że część dzieci nie uczestniczy w akcjach albo druga część nie ma już problemu do rozwiązania. Możesz połączyć dwa roczniki w pierwszej grze, a potem utworzyć pola według aktualnego poziomu zadania.
Zmiana organizacji nie powinna być stałą oceną dziecka. Po każdej korekcie obejrzyj przynajmniej jedną kolejną rundę, zanim zdecydujesz o następnym kroku.
Tabela: sygnały do zmiany podziału grup futsalowych
| Co widzisz | Możliwa zmiana organizacji | Sygnał do ponownej oceny |
|---|---|---|
| Dziecko unika piłki | Dobierz partnera o podobnym tempie gry | Nadal nie podejmuje próby po kilku akcjach |
| Jedna para przejmuje każdą akcję | Zmień pary lub dodaj drugi cel ataku | Pozostali częściej wchodzą do gry |
| Początkujący gubi zasady | Uprość punktację na jednym polu | Rozumie wznowienie bez komendy trenera |
| Dzieci nudzą się łatwym zadaniem | Daj rywalom jasny cel po odbiorze | Pojawiają się nowe rozwiązania bez chaosu |
Elastyczny podział ma dać każdemu dziecku realny problem do rozpoznania i szansę na jego rozwiązanie.
Jak ocenić, czy podział grup rzeczywiście działa?
Podział działa, gdy dzieci często wchodzą do akcji, mają decyzje z piłką i poza nią oraz rozumieją, po co grają w danej wersji zadania. Po krótkiej grze zapytaj: "Co było dla ciebie trudne?" albo "Kiedy wiedziałeś, co zrobić dalej?".
Zapisz po treningu dzieci, które długo nie miały piłki, oraz sytuacje, w których warunek gry pomógł albo przeszkodził. Sprawdzaj ustawienia grup co kilka tygodni i po zmianie frekwencji, lecz nie przenoś dziecka po jednej słabszej rundzie.
Gotowe plany treningów U6-U19 dla trenera pomagają układać progresje między zajęciami. Gdy dziecko zgłasza ból lub uraz, przerwij jego udział, nie forsuj go i skonsultuj sprawę z lekarzem lub fizjoterapeutą. Przy zwykłym zmęczeniu zrób przerwę i pozwól dziecku się napić.
Więcej w tym temacie
- Trening młodzików w piłce nożnej: wiek, cele i przykładowe gry
- Zabawy ruchowe dla dzieci na treningu piłkarskim: 7 gier z piłką dla U6-U9
- Ile powinien trwać trening żaków? Jak podzielić zajęcia U8-U9
Najczęstsze pytania
Od jakiego wieku dzieci mogą trenować futsal?
Dziecko może rozpocząć futsal, gdy chce uczestniczyć w krótkiej i bezpiecznej grze z piłką, a trener potrafi dopasować zadanie do jego doświadczenia. Na początku ważniejsze od formalnej kategorii są zabawa, częsty kontakt z piłką oraz proste zasady.
Jakie grupy wieku utworzyć w szkółce futsalowej?
Możesz zacząć od grup U6-U7, U8-U9, U10-U11 i U12-U13, lecz w praktyce sprawdzaj także doświadczenie oraz frekwencję. Gdy różnice są duże, rozdziel dzieci na pola według aktualnego zadania, zachowując wspólną część treningu.
Czy początkujące dzieci i starsi zawodnicy mogą trenować razem?
Początkujące dzieci i starsi zawodnicy mogą trenować razem w zadaniach o różnych poziomach trudności, jeśli nikt nie zostaje wyłączony z gry. Daj początkującemu więcej przestrzeni lub partnera wspierającego, a bardziej doświadczonemu problem wymagający szybszego rozpoznania sytuacji.
Jak dopasować grę futsalową do wieku dzieci?
Najpierw zdecyduj, jaką decyzję chcesz zobaczyć, a następnie ustaw liczbę partnerów, przestrzeń i sposób punktowania. U młodszych dzieci upraszczaj obraz gry oraz język pytań, a u starszych zwiększaj odpowiedzialność za reakcję zespołu po zmianie posiadania.
Jak często zmieniać podział na grupy treningowe?
Przyglądaj się podziałowi co kilka tygodni, po większej zmianie frekwencji oraz wtedy, gdy dzieci wyraźnie przestają uczestniczyć lub przestają mieć wyzwanie. Nie zmieniaj jednak grup po jednym treningu, ponieważ pojedyncza runda nie pokazuje trwałej potrzeby.
