Trening młodzieży na pełnowymiarowym stadionie: jak wykorzystać dużą przestrzeń

Trening młodzieży na stadionie prowadź na takiej części boiska, która daje zawodnikom realny problem przestrzenny, ale nadal pozwala im często dotykać piłki i widzieć partnerów. Pełne boisko wykorzystaj wtedy, gdy cel gry wymaga szerokości, głębokości albo dłuższego przejścia po odbiorze.

Co zmienia się, gdy grupa wchodzi na pełnowymiarowe boisko?

Duża przestrzeń wydłuża drogę podania, czas doskoku i odległość wsparcia, więc zawodnik potrzebuje wcześniej skanować pole oraz ustawiać ciało do kolejnej decyzji. Gry z przewagą lub równowagą liczebną pomagają tworzyć takie powtarzalne decyzje, gdy ich zasada wynika z obserwowanego zachowania zawodników, co opisuje FIFA Training Centre. Samo powiększenie pola nie wystarczy, jeśli piłka krąży między kilkoma zawodnikami, a reszta pozostaje daleko od akcji.

Użyj części stadionu, gdy grupa ma dostrzec wsparcie po podaniu albo odzyskać piłkę blisko bramki. Otwórz większą szerokość, gdy zawodnicy stale zbiegają do środka i nie widzą podania na wolną stronę. Sposób pokazywania tego problemu rozwija tekst o szerokości i głębokości ataku.

Stań z boku tak, aby widzieć zawodnika z piłką, najbliższe wsparcie oraz zawodników po dalszej stronie. Zmień miejsce po kilku akcjach, bo jeden punkt obserwacji nie pokaże ruchu za plecami obrońców.

Jak zorganizować sesję, żeby zawodnicy nie rozproszyli się po obiekcie?

Wyznacz jedną widoczną strefę zbiórki przy linii bocznej i ustaw pola tak, aby zawodnicy wracali do niej tą samą zewnętrzną stroną. Przy grupie 12-16 osób przygotuj zapasowe piłki przy aktywnym polu, a znaczniki ułóż przed wejściem zawodników na murawę.

Zaznacz granice innym kolorem niż linie gry i ustal jeden sygnał zmiany aktywności. Krótki sygnał ma oznaczać zatrzymanie piłki, spojrzenie na trenera i przejście do kolejnego ustawienia bez zbiegnięcia całej grupy na środek stadionu.

Nie ustawiaj równoległych gier poza zasięgiem wzroku ani nie rozkładaj sprzętu przez środek toru biegu. Konspekty treningowe dla trenera pomagają ułożyć kolejność gier tak, aby następne pole powstawało z poprzedniego ustawienia.

Daj zawodnikom małe zadanie przy zmianie pola, na przykład przeniesienie dwóch znaczników po zewnętrznej stronie. Taki ruch porządkuje przejście i zostawia czas na grę.

Jak wykorzystać szerokość w grze na utrzymanie piłki?

Szerokość działa wtedy, gdy zawodnik z piłką widzi partnera po drugiej stronie i ma czas wybrać podanie, prowadzenie albo zabezpieczenie akcji.

5 na 5 plus 2 neutralnych ze zmianą strony

Zespół utrzymuje piłkę, rozpoznaje wolną stronę i wykorzystuje neutralnych do stworzenia podania przez całą szerokość pola.

• Organizacja: 12 zawodników: 1 pole (na przykład 36 x 28 m podzielone na dwie sąsiadujące strefy), na nim 5 atakujących i 5 obrońców i 2 neutralnych. Sprzęt: Piłka, znaczniki do wyznaczenia dwóch sąsiadujących stref oraz znaczniki dla dwóch neutralnych ustawionych przy zewnętrznych bokach pola. Runda: na przykład 4 min.
• Start: Trener podaje piłkę nogą do atakujących na środku lewej strefy. Atakujący mogą korzystać z obu neutralnych, a obrońcy od początku próbują odebrać piłkę.
• Punkt: Atakujący zdobywają punkt, gdy po podaniu do neutralnego przy jednym zewnętrznym boku opanują następne podanie w drugiej sąsiadującej strefie. Neutralny może zagrać najwyżej na dwa kontakty.
• Po punkcie: Po punkcie atakujący zachowują piłkę, a trener podaje nową piłkę do środka strefy przeciwnej do tej, w której zespół zakończył akcję.
• Po odbiorze: Po odbiorze dotychczasowi obrońcy stają się atakującymi i od razu próbują zdobyć punkt według tej samej zasady. Dotychczasowi atakujący natychmiast bronią.
• Po wyjściu piłki: Po wyjściu piłki trener podaje nogą do zespołu, który nie dotknął jej jako ostatni, w strefie najbliższej miejsca wyjścia. Drużyna wznawiająca zachowuje kierunek punktowania przez obu neutralnych.
• Rotacja: Po każdej rundzie oba zespoły zamieniają role, a neutralni pozostają przez dwie rundy, po czym zastępuje ich kolejna para zawodników. Pełny cykl neutralnych trwa sześć rund. Runda 1: pole 1 - atakujący: A, B, C, D, E, obrońcy: F, G, H, I, J, neutralni: K, L. Runda 2: pole 1 - atakujący: F, G, H, I, J, obrońcy: A, B, C, D, E, neutralni: K, L.
• Bezpieczeństwo: Zostaw wolny pas poza zewnętrznymi bokami, aby neutralni nie stali na torze rozpędzonego zawodnika. Odbiór odbywa się bez wślizgów, pchania, wejść ciałem i atakowania od tyłu. Po zderzeniu zatrzymaj grę, a przy bólu lub urazie nie forsuj zawodnika i skonsultuj go z lekarzem lub fizjoterapeutą.
• Łatwiej: Poszerz obie strefy i pozwól neutralnym grać bez limitu kontaktów.
• Trudniej: Zwęź pole albo wymagaj, aby punkt nastąpił po podaniu do obu neutralnych w jednej akcji.

Patrz, czy zawodnik z piłką skanuje dalszą strefę przed pierwszym podaniem oraz czy partnerzy ustawiają ciało do gry przodem. Zapytaj: "Kiedy podanie do neutralnego otworzyło drugą stronę?"

Nie zatrzymuj gry po każdym podaniu do neutralnego. Zatrzymaj ją, gdy drużyna kilka razy nie zauważa otwartej strony, a potem zapytaj: "Co pomogło ci zobaczyć zawodnika po drugiej stronie?"

Jak trenować przejście z obrony do ataku na dużej przestrzeni?

Po odbiorze na dużym polu zawodnik najpierw rozpoznaje, czy zagrać do przodu, wykorzystać bok czy zabezpieczyć piłkę. Gra zostawia miejsce na wszystkie trzy decyzje zamiast narzucać kierunek każdej akcji.

6 na 6 z przejściem przez boczną strefę

Zespół po odbiorze rozpoznaje pierwsze podanie i wykorzystuje boczną strefę jako opcję rozwinięcia ataku.

• Organizacja: 12 zawodników: 1 pole (na przykład 58 x 42 m z dwoma bocznymi strefami), na nim 6 atakujących i 6 obrońców. Sprzęt: Dwie małe bramki lub bramki treningowe, piłka i znaczniki wyznaczające boczne strefy szerokości na przykład 5 m. Runda: na przykład 4 min.
• Start: Trener podaje piłkę nogą do atakujących na środku pola. Atakujący próbują zdobyć bramkę bronioną przez obrońców.
• Punkt: Zespół zdobywa 1 punkt za gola. Zespół zdobywa 2 punkty, gdy po odbiorze poda piłkę do partnera w bocznej strefie i strzeli gola w tej samej akcji przed upływem na przykład 12 s.
• Po punkcie: Po golu trener podaje piłkę ze środka pola do zespołu, który stracił punkt. Drużyna wznawiająca atakuje bramkę przeciwną do tej, której broni przy wznowieniu.
• Po odbiorze: Po odbiorze drużyna od razu atakuje przeciwną bramkę, a trener odlicza na przykład 12 s do możliwości zdobycia 2 punktów. Po kolejnym odbiorze nowa drużyna otrzymuje własny limit czasu.
• Po wyjściu piłki: Po wyjściu piłki trener podaje nogą przy najbliższej linii bocznej do zespołu, który nie dotknął piłki jako ostatni. Drużyna wznawiająca atakuje bramkę przeciwną do tej, której wtedy broni.
• Rotacja: Po każdej rundzie zespoły zamieniają role początkowe, a pełny cykl zaczyna się ponownie od przeciwnej połowy pola. Runda 1: pole 1 - atakujący: A, B, C, D, E, F, obrońcy: G, H, I, J, K, L. Runda 2: pole 1 - atakujący: G, H, I, J, K, L, obrońcy: A, B, C, D, E, F.
• Bezpieczeństwo: Ustaw bramki stabilnie i zachowaj wolny pas za liniami końcowymi. Zawodnik w bocznej strefie nie może być atakowany ciałem od tyłu ani przez wślizg, a odbiór odbywa się przez grę w piłkę. Po zderzeniu przerwij akcję, przy zwykłym zmęczeniu daj przerwę i picie, a przy bólu lub urazie nie forsuj zawodnika i skonsultuj go z lekarzem lub fizjoterapeutą.
• Łatwiej: Poszerz boczne strefy albo wydłuż limit na zakończenie akcji po odbiorze.
• Trudniej: Zwęź boczne strefy albo licz 2 punkty tylko wtedy, gdy podanie do boku nastąpi jako pierwsze zagranie po odbiorze.

Obserwuj pierwsze spojrzenie po odbiorze i odległość najbliższego wsparcia w bocznej strefie. Zapytaj: "Która opcja po odbiorze dała nam najwięcej czasu?"

Po serii patrz na pierwsze podanie po odbiorze, a nie na liczbę kontrataków. Zapytaj: "Które podanie dało nam czas, a które od razu przybliżyło nas do bramki?"

Jak poprowadzić grę z przesunięciem między strefami?

Podział na trzy podłużne strefy pomaga zawodnikom zobaczyć, że podanie do przodu wymaga wsparcia za piłką i przed piłką.

7 na 7 w trzech podłużnych strefach

Zespół przesuwa piłkę do kolejnej strefy przy wsparciu przed piłką i zabezpieczeniu za piłką.

• Organizacja: 14 zawodników: 1 pole (na przykład 60 x 45 m podzielone na trzy podłużne strefy), na nim 7 atakujących i 7 obrońców. Sprzęt: Dwie bramki treningowe, piłka i znaczniki do podziału pola na trzy podłużne strefy. Runda: na przykład 5 min.
• Start: Trener podaje piłkę nogą do atakujących w środkowej strefie. Atakujący ruszają na bramkę przeciwników, a obrońcy mogą od początku odbierać piłkę we wszystkich strefach.
• Punkt: Zespół zdobywa 1 punkt za gola. Gol liczy się za 2 punkty, gdy w tej akcji zespół opanował podanie w każdej z trzech stref, a ostatnie podanie do strefy ataku było zagrane do przodu.
• Po punkcie: Po golu trener podaje piłkę ze środka pola do zespołu, który stracił punkt. Drużyna wznawiająca atakuje bramkę przeciwną do tej, której broni przy wznowieniu.
• Po odbiorze: Po odbiorze dotychczasowi obrońcy stają się atakującymi i mogą rozpocząć przejście z miejsca odbioru. Dotychczasowi atakujący natychmiast bronią własnej bramki.
• Po wyjściu piłki: Po wyjściu piłki trener podaje nogą do zespołu, który nie dotknął jej jako ostatni, przy granicy strefy najbliższej miejsca wyjścia. Drużyna wznawiająca atakuje bramkę przeciwną do tej, której wtedy broni.
• Rotacja: Po każdej rundzie zespoły zamieniają role początkowe i strony boiska, a kolejna para rund rozpoczyna się z odwróconym kierunkiem ataku. Runda 1: pole 1 - atakujący: A, B, C, D, E, F, G, obrońcy: H, I, J, K, L, M, N. Runda 2: pole 1 - atakujący: H, I, J, K, L, M, N, obrońcy: A, B, C, D, E, F, G.
• Bezpieczeństwo: Oznacz granice stref płaskimi znacznikami i usuń piłki zapasowe poza pole. Zawodnicy zmieniają kierunek po odbiorze bez wślizgów, pchania, atakowania ciałem i wejść od tyłu. Po zderzeniu przerwij grę, a przy bólu lub urazie nie forsuj zawodnika i skonsultuj go z lekarzem lub fizjoterapeutą.
• Łatwiej: Pozwól na prowadzenie piłki przez granicę strefy bez warunku podania oraz poszerz środkową strefę.
• Trudniej: Punktuj podwójnie tylko wtedy, gdy w każdej strefie piłki dotknie inny zawodnik.

Sprawdź, czy zawodnicy przed podaniem do przodu tworzą opcję w kolejnej strefie i jednocześnie zostawiają zabezpieczenie za piłką. Zapytaj: "Kto daje podanie do przodu, a kto chroni nas po stracie?"

Ułatw zadanie, gdy odbiór następuje od razu po każdym podaniu między strefami. Utrudnij je dopiero wtedy, gdy zespół regularnie tworzy wolną opcję w kolejnej strefie.

Przed zmianą zapytaj: "Gdzie jest wolna przestrzeń po podaniu do przodu?" oraz "Kto zostaje blisko piłki, gdy partner przechodzi wyżej?" Tekst o doborze wielkości boiska do ćwiczenia pomaga rozwinąć ten temat przy następnych jednostkach.

Jak dobrać wielkość stref, gdy stadion ma nietypowe oznaczenia?

Koryguj jedną granicę albo jedną regułę po obserwacji kilku akcji. Ta adaptacja dotyczy konkretnej sesji na stadionie, a nie uniwersalnego doboru wymiarów dla kategorii wiekowej.

Jeżeli zawodnicy obracają się bez presji, skróć długość jednej strefy. Jeżeli po odbiorze nie ma bezpiecznego podania, najpierw poszerz bok albo usuń warunek punktowy.

Tabela: korekty pola na podstawie zachowania zawodników.

Zmiana ma sens, gdy pomaga rozwiązać widoczny problem, a nie wtedy, gdy tylko komplikuje zasady.

Na co patrzeć z boku, żeby ocenić, czy duża przestrzeń pomaga?

Duża przestrzeń pomaga, gdy zawodnicy wykorzystują ją do kolejnej decyzji, zamiast oddalać się od piłki. Zapisz jedno powtarzające się zachowanie po rundzie i zmień jeden element gry przed następną.

Tabela: sygnały, które pomagają zdecydować o korekcie gry.

Wybierz korektę, która zmienia zachowanie zawodników już w następnych akcjach. Gotowy program treningów U6-U19 pomaga połączyć takie gry w kolejne jednostki, a szerszą perspektywę daje tekst o treningu piłkarskim dzieci i młodzieży.

Więcej w tym temacie

• Jak dobrać wymiary pola do rozgrzewki piłkarskiej z piłką?
• Jak ustawić pole do ćwiczenia zwodów piłkarskich dla dzieci? Wymiary i wskazówki dla trenera
• Trening żaków U7-U9: gotowe gry i wskazówki dla trenera

Najczęstsze pytania

Jak prowadzić trening piłkarski na dużym stadionie?

Zacznij od jednego problemu gry, na przykład wykorzystania szerokości albo pierwszego podania po odbiorze. Wyznacz pole blisko swojej pozycji, przygotuj szybkie wznowienia i zmieniaj warunek dopiero po obserwacji kilku akcji.

Czy trening młodzieży powinien odbywać się na całym boisku?

Nie, ponieważ całe boisko ma sens wtedy, gdy jego długość lub szerokość służy celowi gry. Przy pracy nad wsparciem, reakcją po stracie albo przyjęciem pod presją część stadionu często daje więcej powtarzalnych decyzji.

Jak podzielić pełnowymiarowe boisko na strefy treningowe?

Użyj istniejących linii jako orientacji, a pozostałe granice oznacz widocznymi znacznikami. Zostaw pas bezpieczeństwa wokół aktywnego pola, ustaw piłki przy wznowieniach i utrzymaj strefy w zasięgu wzroku trenera.

Jakie gry wykorzystują szerokość boiska?

Dobrze działa gra na utrzymanie, w której punkt wynika ze znalezienia zawodnika po drugiej stronie pola. Neutralni przy bokach lub punktowanie za przejście między strefami zachęcają do skanowania bez narzucania jednego podania.