Przyjęcie piłki udem ćwicz wtedy, gdy podanie opada na wysokości uda, a zawodnik może po kontakcie dalej podać, prowadzić lub strzelać. Ustaw najpierw prosty lob i dużo miejsca, a potem dodawaj wybór celu oraz opóźnioną presję. Celem nie jest samo zatrzymanie piłki, lecz przygotowanie następnego działania.
Kiedy przyjęcie udem jest przydatne?
Przyjęcie udem pomaga wtedy, gdy piłka spada powyżej stopy, a zawodnik ma moment na ustawienie ciała do jej lotu. Zamiast wymuszać udo w każdej sytuacji, zapytaj: "Czy piłka spada tak, że udo da ci spokojniejszy pierwszy kontakt?".
Pod presją, przy wysokim lobie lub gdy piłka leci poza zasięgiem wygodnej pracy stopą, zawodnik może wybrać udo, stopę albo pozwolić piłce spaść. FIFA Training Centre opisuje pierwszy kontakt jako działanie, które powinno przygotować kolejną decyzję, a nie kończyć akcję.
Plan treningu z gotowymi grami dla trenera pomoże ci połączyć to zadanie z dalszą częścią jednostki. Trening piłkarski dla dzieci i młodzieży daje szerszy kontekst pracy przez małe gry.
Jak ustawić ćwiczenie w parach?
Zacznij od podania lobem z ręki, bo partner łatwiej dopasuje wysokość i tempo do aktualnych możliwości odbiorcy. Powiedz odbiorcy, by przesunął się pod tor lotu, lekko ugiął nogę podporową i miękko cofnął udo w chwili kontaktu.
Przyjęcie udem i odegranie w parze
Kontrola piłki opadającej udem i przygotowanie spokojnego odegrania.
- Organizacja: 2 zawodników: 1 pole (na przykład 8 x 10 m), na nim 1 partner i 1 ćwiczący. Sprzęt: 1 piłka, 4 pachołki. Runda: na przykład 90 s.
- Start: Partner zaczyna za linią pola i podaje lobem z ręki do ćwiczącego.
- Punkt: Punkt nie jest liczony, ponieważ celem jest kontrola i dokładne odegranie.
- Po punkcie: Po opanowaniu i odegraniu piłki para od razu wykonuje następne powtórzenie.
- Po wyjściu piłki: Gdy piłka wyjdzie z pola, partner pobiera ją i wznawia kolejnym lobem z miejsca startu.
- Rotacja: Po każdej rundzie partner i ćwiczący zamieniają się rolami. Runda 1: pole 1 - partner: A, ćwiczący: B. Runda 2: pole 1 - partner: B, ćwiczący: A.
- Bezpieczeństwo: Zachowaj odstęp między parami i kieruj wszystkie podania w stronę wnętrza własnego pola. Po zderzeniu przerwij zadanie.
- Łatwiej: Skróć podanie i podawaj piłkę z ręki na stałą wysokość.
- Trudniej: Pozwól partnerowi zmieniać stronę loba, aby ćwiczący musiał przesunąć się przed kontaktem.
Patrz, czy ćwiczący dochodzi do toru lotu zamiast czekać pod piłką. Zwróć uwagę, czy po kontakcie piłka zostaje w zasięgu odegrania. Zapytaj: "Czy udo było miękkie, czy zatrzymało piłkę sztywno?".
Po kilku rundach zmień wysokość loba, lecz nie zwiększaj jednocześnie odległości i tempa. Gdy piłka często odbija się daleko, najpierw obniż jakość trudności podania, a nie dokładaj kolejnego polecenia.
Ćwiczenia na przyjęcie kierunkowe piłki przydadzą się później, gdy pierwszy kontakt udem ma już wyprowadzać piłkę w wybraną stronę.
Co obserwować przed kontaktem z piłką?
Przed kontaktem zawodnik potrzebuje odczytać tor piłki, ustawić ciało bokiem do dostępnej przestrzeni i dopiero potem wybrać powierzchnię przyjęcia. Krótkie spojrzenie na partnera lub wolną stronę przed lobem pomaga przygotować następne zagranie, ale podczas samego kontaktu wzrok powinien wrócić do piłki.
Tabela: Jak tor podania wpływa na ustawienie i następne zagranie
| Sytuacja podania | Ustawienie ciała | Miejsce kontaktu | Następne zagranie |
|---|---|---|---|
| Piłka opada przed zawodnikiem | Krok do przodu, bark otwarty | Górna część uda | Podanie przed siebie |
| Piłka spada lekko z boku | Ciało ustawione półbokiem | Udo bliższe piłki | Prowadzenie w wolną stronę |
| Piłka leci zbyt wysoko | Cofnięcie o krok | Inna powierzchnia lub spadnięcie piłki | Bezpieczne utrzymanie |
| Rywal jest blisko | Osłona między rywalem a piłką | Udo dalsze od rywala | Podanie do partnera |
Najlepszy pierwszy kontakt zostawia zawodnikowi wybór, zamiast zatrzymywać go w miejscu.
Jak poprowadzić ćwiczenie z wyborem dalszego zagrania?
Dodaj dwa cele po bokach odbiorcy, aby przyjęcie udem od razu prowadziło do decyzji. Trener pokaż kolor lub gest dopiero po lobie, a zawodnik po kontroli kieruje następne podanie do wskazanego celu.
Przyjęcie udem z wyborem jednego z dwóch celów
Połączenie kontroli uda z reakcją na sygnał i dokładnym podaniem.
- Organizacja: 2 zawodników: 1 pole (na przykład 10 x 12 m), na nim 1 partner i 1 ćwiczący. Sprzęt: 1 piłka, 8 pachołków, 2 znaczniki w różnych kolorach. Runda: na przykład 2 min.
- Start: Partner podaje lobem z ręki do ćwiczącego, a trener pokazuje kolor jednego z dwóch celów po bokach ćwiczącego.
- Punkt: Para zdobywa 1 punkt za opanowanie piłki i podanie po ziemi przez właściwy cel.
- Po punkcie: Po punkcie partner od razu podaje kolejną piłkę lobem.
- Po wyjściu piłki: Gdy piłka wyjdzie z pola, partner wznawia następnym lobem bez naliczania punktu.
- Rotacja: Po każdej rundzie partner i ćwiczący zamieniają się rolami. Runda 1: pole 1 - partner: A, ćwiczący: B. Runda 2: pole 1 - partner: B, ćwiczący: A.
- Bezpieczeństwo: Ustaw cele po bokach tak, aby zawodnik po podaniu nie wbiegał na tor partnera. Podania wykonuj po ziemi po pierwszym kontakcie.
- Łatwiej: Pokaż kolor przed lobem i ustaw szerokie cele.
- Trudniej: Nie pokazuj koloru, a ćwiczący sam wybiera lepszy cel po przyjęciu.
Sprawdź, czy ćwiczący widzi sygnał bez tracenia piłki z pola widzenia przy kontakcie. Patrz, czy pierwsze przyjęcie otwiera drogę do celu. Zapytaj: "Co zrobiłeś wcześniej, żeby zdążyć z decyzją?".
Gdy zawodnicy zaczynają reagować za późno, pokaż sygnał chwilę wcześniej albo użyj wyraźniejszych kolorów. Trudniejszy wariant polega na rezygnacji z sygnału: odbiorca sam wybiera cel po odczytaniu ustawienia partnera i wolnej przestrzeni.
Jak dodać przeciwnika bez przyspieszania za wcześnie?
Obrońcę wprowadź dopiero wtedy, gdy odbiorca po większości lobów kontroluje piłkę i potrafi ją celowo zagrać dalej. Opóźniony start obrońcy daje czas na prawdziwe przyjęcie, a jednocześnie zmusza do szybkiej decyzji po nim.
1 na 1 po lobie z partnerem
Użycie przyjęcia udem do utrzymania piłki i wyjścia spod opóźnionej presji.
- Organizacja: 3 zawodników: 1 pole (na przykład 10 x 12 m), na nim 1 partner i 1 atakujący i 1 obrońca. Sprzęt: 1 piłka, 6 pachołków, 1 mała bramka. Runda: na przykład 2 min.
- Start: Partner podaje lobem z ręki do atakującego, a obrońca rusza z własnej linii dopiero po podaniu.
- Punkt: Atakujący zdobywa 1 punkt za przyjęcie piłki i przeprowadzenie jej przez bramkę.
- Po punkcie: Po punkcie partner rozpoczyna następną akcję lobem do atakującego.
- Po odbiorze: Po odbiorze obrońca prowadzi piłkę przez linię startu, a partner rozpoczyna kolejną akcję.
- Po wyjściu piłki: Gdy piłka wyjdzie z pola, partner wznawia lobem do atakującego.
- Rotacja: Po każdej rundzie zawodnicy przesuwają się o jedną rolę, a pełny cykl trwa trzy rundy. Runda 1: pole 1 - partner: A, atakujący: B, obrońca: C. Runda 2: pole 1 - partner: B, atakujący: C, obrońca: A. Runda 3: pole 1 - partner: C, atakujący: A, obrońca: B.
- Bezpieczeństwo: Obowiązuje zakaz wślizgów, atakowania ciałem i od tyłu. Po zderzeniu przerwij akcję, a przy bólu lub urazie nie forsuj dziecka i skonsultuj lekarza lub fizjoterapeutę.
- Łatwiej: Odsuń linię startu obrońcy i podawaj niższy lob.
- Trudniej: Przesuń linię startu obrońcy bliżej atakującego, zachowując opóźniony start.
Patrz, czy atakujący przyjmuje piłkę po stronie dalszej od obrońcy. Sprawdź, czy po przyjęciu wybiera prowadzenie albo osłonę. Zapytaj: "Gdzie chciałeś mieć piłkę względem obrońcy?".
Zmniejsz odległość startu obrońcy dopiero wtedy, gdy atakujący po przyjęciu udem regularnie widzi wyjście z presji. Zbyt trudny lob albo obrońca ruszający przed opanowaniem piłki zmienia zadanie w przypadkowe wybijanie.
Jakie reguły wprowadzić w grze 2 na 2?
W grze 2 na 2 premiuj kontrolowane przyjęcie wysokiego podania i skuteczny atak, ale nie nakazuj użycia uda. Zawodnik ma rozpoznać sytuację, a nie odtwarzać technikę niezależnie od lotu piłki.
2 na 2 po wznowieniu lobem
Rozpoznanie, kiedy przyjęcie udem wspiera pierwszy atak po wysokim podaniu.
- Organizacja: 4 zawodników: 1 pole (na przykład 15 x 20 m), na nim 2 atakujących i 2 obrońców. Sprzęt: 1 piłka, 8 pachołków, 2 małe bramki, znaczniki. Runda: na przykład 3 min.
- Start: Trener stojący z boku wznawia każdą akcję lobem do jednego z atakujących.
- Punkt: Zespół zdobywa 1 punkt za kontrolowane przyjęcie wysokiej piłki, po którym kończy akcję golem w małej bramce.
- Po punkcie: Po golu trener wznawia lobem do zespołu, który stracił punkt.
- Po odbiorze: Po odbiorze zespół przechodzi bez zatrzymywania gry do ataku na przeciwną bramkę.
- Po wyjściu piłki: Gdy piłka wyjdzie z pola, trener wznawia lobem do zespołu, który nie dotknął jej jako ostatni.
- Rotacja: Po każdej rundzie zespoły zamieniają zadania ataku i obrony, a pełny cykl pokazują dwie rundy. Runda 1: pole 1 - atakujący: A, B, obrońcy: C, D. Runda 2: pole 1 - atakujący: C, D, obrońcy: A, B.
- Bezpieczeństwo: Obowiązuje zakaz wślizgów, atakowania ciałem i od tyłu. Ustaw małe bramki na zewnątrz linii biegu, a po zderzeniu od razu przerwij grę.
- Łatwiej: Daj atakującym pierwsze dwa kontakty bez aktywnego odbioru.
- Trudniej: Ustaw jednego obrońcę bliżej odbiorcy, nadal bez kontaktu ciałem.
Sprawdź, czy zawodnik wybiera udo tylko wtedy, gdy wysokość piłki to uzasadnia. Patrz, czy partner od razu daje opcję po pierwszym kontakcie. Zapytaj: "Co dało wam szansę na atak po lobie?".
Po grze zapytaj: "Kiedy udo pomogło ci przygotować atak, a kiedy lepsza była inna decyzja?". Katalog ćwiczeń piłkarskich może ułatwić znalezienie kolejnej małej gry o podobnym celu.
Jak dopasować zadanie do grupy?
Dla U10-U11 podawaj wolniej z ręki, zostaw więcej miejsca i pozwól piłce spadać w przewidywalnym miejscu. Dla U14-U15 zmieniaj wysokość, kierunek oraz tempo loba, a po udanym przyjęciu dodaj aktywnego obrońcę.
Trudność zwiększaj wtedy, gdy zawodnik kontroluje piłkę i wykonuje kolejne użyteczne zagranie. Liczba samych powtórzeń nie pokazuje jeszcze, czy umiejętność przenosi się do gry.
Programy treningów z konspektami dla U6-U19 pomagają dobrać podobne zadania do wieku, poziomu i liczebności grupy.
Jak rozpoznać postęp poza samym zatrzymaniem piłki?
Postęp widać wtedy, gdy zawodnik wcześniej ustawia się do lotu piłki, miękko ją kontroluje i ma po kontakcie realną opcję. Notuj krótkie obserwacje podczas gry, zamiast oceniać jedynie liczbę piłek zatrzymanych pod nogą.
Tabela: Co oceniać podczas przyjęcia udem
| Obszar obserwacji | Sygnał postępu | Pytanie do zawodnika |
|---|---|---|
| Ustawienie do lotu piłki | Zawodnik koryguje pozycję przed kontaktem | Gdzie musiałeś stanąć? |
| Pierwszy kontakt | Piłka zostaje w zasięgu kolejnego ruchu | Co zrobiło udo w chwili kontaktu? |
| Dalsze działanie | Podanie lub prowadzenie ma cel | Co widziałeś po przyjęciu? |
| Presja rywala | Zawodnik chroni piłkę lub szybko ją zagrywa | Co dało ci czas? |
Po grze zadaj jedno pytanie: "Co pomogło ci przygotować następne zagranie?". Odpowiedzi zawodników pokażą, czy rozumieją związek między lotem piłki, przyjęciem i decyzją.
Więcej w tym temacie
- Jak ćwiczyć przyjęcie piłki z powietrza u młodych zawodników
- Żonglerka piłką udami: progresja dla młodych piłkarzy na treningu
- Ćwiczenia na przyjęcie piłki: jak dobrać czas i liczbę prób
Najczęstsze pytania
Jakie są ćwiczenia na przyjęcie piłki udem?
Zacznij od par i loba podawanego z ręki, bo łatwo wtedy dopasować wysokość piłki. Następnie dodaj dwa cele do wyboru, obrońcę ze startem po podaniu i małą grę 2 na 2.
Jak podawać piłkę, żeby ćwiczyć przyjęcie udem?
Podawaj lobem na wysokość uda, przed zawodnika i w tempie, które pozwala mu przesunąć się do toru piłki. Gdy grupa opanuje zadanie, zmieniaj stronę oraz wysokość podania pojedynczo.
Jak wprowadzić obrońcę do ćwiczenia przyjęcia udem?
Ustaw obrońcę kilka kroków od odbiorcy i pozwól mu ruszyć dopiero po lobie. Taka zasada zostawia czas na pierwszy kontakt, lecz wymaga szybkiej decyzji o prowadzeniu, osłonie albo podaniu.
Czy przyjęcie piłki udem sprawdzi się u młodszych zawodników?
U młodszych zawodników użyj wolnego loba z ręki, większej przestrzeni i krótkich rund. Nie wymagaj tej samej powierzchni przy każdym podaniu, ponieważ liczy się bezpieczna kontrola piłki i rozumienie sytuacji.
