Jak prowadzić ćwiczenia 1 na 1 w piłce nożnej dla dziewczyn?

Ćwiczenia 1 na 1 dla dziewczyn prowadź na kilku krótkich polach, z jasnym celem i parami dobieranymi do aktualnego zadania. Zawodniczka ma wiele prób, czas na własną decyzję i informację dotyczącą jej działania, a nie porównanie z inną osobą. Taki układ sprawdzi się w grupie U12-U16 o zróżnicowanym doświadczeniu.

Jak przygotować grupę do pojedynków 1 na 1?

Przygotowanie grupy zacznij od gry, w której każda zawodniczka wchodzi w rolę atakującą i obronną bez eliminacji. Powiedz krótko, gdzie jest cel, kiedy kończy się akcja oraz kiedy następuje zmiana, a pierwszą rundę przeznacz na sprawdzenie zasad w ruchu.

Dobieraj pary według tego, czego potrzebują w zadaniu, a nie według płci, pozycji czy stałej etykiety "mocniejsza". Zawodniczka, która potrzebuje czasu na pierwszy kontakt, może zacząć z większą przestrzenią. Zawodniczka pewniej odbierająca piłkę może dostać trudniejszy kierunek obrony.

UEFA Play Games przedstawia gry dla dziewcząt w wieku 5-12 lat, dlatego wykorzystaj ten materiał jako inspirację do organizacji prostszych form, a nie jako zalecenie dla całej grupy U12-U16. Gotowe programy treningowe dla trenera grup U6-U19 mogą ułatwić Ci ułożenie kolejnego tematu po pojedynkach. Sposób planowania takich gier szerzej omawia materiał trening piłkarski dla dzieci i młodzieży.

Jak zorganizować bezpieczne ćwiczenie 1 na 1?

Bezpieczne ćwiczenie 1 na 1 ma czytelny kierunek, krótką akcję i wyznaczone miejsce poza polem dla oczekujących zawodniczek.

1 na 1 przez mini-bramkę

Atakująca prowadzi piłkę pod kontrolą do celu, a obrończyni odbiera piłkę i wychodzi z nią w przeciwnym kierunku.

• Organizacja: 12 zawodników: 3 pola (na przykład 12 x 10 m na każde z trzech pól), na każdym 1 atakujący i 1 obrońca (razem 6 w polu), a poza polem: 6 zbierających (zbierające stoją z boków pól, poza torem gry i strefami mini-bramek, odprowadzają piłki do trenera i po rundzie przechodzą na pola). Sprzęt: 6 mini-bramek z pachołków, po jednej na środku każdej linii końcowej pola, 3 piłki aktywne, 6 piłek zapasowych, znaczniki w 2 kolorach. Runda: na przykład 75 s.
• Start: Atakująca zaczyna z piłką na własnej linii końcowej naprzeciw mini-bramki, a obrończyni stoi na przykład 3 m przed nią i rusza na sygnał trenera.
• Punkt: Atakująca zdobywa punkt po przeprowadzeniu piłki przez mini-bramkę na przeciwnej linii, a obrończyni zdobywa punkt po odbiorze i przeprowadzeniu piłki przez mini-bramkę za plecami atakującej.
• Po punkcie: Po punkcie akcja kończy się, zawodniczka zdobywająca punkt przechodzi na pozycję obrończyni, druga zawodniczka zostaje nową atakującą, a trener natychmiast podaje jej zapasową piłkę z boku pola.
• Po odbiorze: Po odbiorze obrończyni od razu atakuje przeciwną mini-bramkę, a atakująca wraca do obrony do końca akcji.
• Po wyjściu piłki: Jeżeli piłka wyjdzie przed odbiorem, trener podaje nową piłkę atakującej z najbliższego boku pola w miejscu wyjścia. Jeżeli piłka wyjdzie podczas kontry, trener podaje ją zawodniczce prowadzącej kontrę z najbliższego boku pola.
• Rotacja: W aktywnej parze zawodniczki zamieniają role po każdej zakończonej akcji, a po każdej rundzie zbierające wchodzą na pola; pełny cykl ról i zbierania trwa tyle rund, ile potrzeba. Runda 1: pole 1 - atakujący: A, obrońca: B; pole 2 - atakujący: C, obrońca: D; pole 3 - atakujący: E, obrońca: F; poza polem - zbierający: G, H, I, J, K, L. Runda 2: pole 1 - atakujący: G, obrońca: H; pole 2 - atakujący: I, obrońca: J; pole 3 - atakujący: K, obrońca: L; poza polem - zbierający: A, B, C, D, E, F.
• Bezpieczeństwo: Zbierające nie wchodzą na pole w trakcie akcji, a między polami zostaw wolny korytarz dopasowany do torów piłek. Po zderzeniu, bólu lub urazie przerwij, nie forsuj i skonsultuj z lekarzem lub fizjoterapeutą.
• Łatwiej: Powiększ każdą mini-bramkę do 2 m i pozwól atakującej rozpocząć 2 m bliżej celu.
• Trudniej: Atakująca wybiera po sygnale trenera jedną z dwóch mini-bramek na linii końcowej, a obrończyni zaczyna z równą pozycją.

Patrz, czy atakująca widzi cel przed wejściem w rywalkę oraz czy utrzymuje piłkę po zmianie kierunku. U obrończyni obserwuj dystans i próbę odbioru bez wpadania w tor biegu. Zapytaj: "Co zobaczyłaś przed pierwszym ruchem?".

Przed startem przypomnij jedną zasadę kontaktu: obrończyni próbuje odebrać piłkę, nie wchodzi barkiem w plecy ani w nogi rywalki. Po zderzeniu, bólu lub urazie przerwij, nie forsuj i skonsultuj z lekarzem lub fizjoterapeutą. Komentuj widoczne działanie, na przykład: "zatrzymałaś się przed wejściem, dzięki temu mogłaś zmienić kierunek".

Jak zmieniać zasady dla różnych poziomów doświadczenia?

Różnicuj zadanie przez przestrzeń, początek akcji i presję, lecz zachowaj jeden czytelny cel. Poziom doświadczenia nie jest stałą cechą grupy, dlatego po kilku rundach sprawdź, czy dana wersja nadal daje zawodniczkom wybór.

Tabela pokazuje trzy punkty startu. Wymiary oraz czas są przykładami organizacyjnymi, a nie normą dla kategorii U12-U16.

Tabela: przykładowe wersje gry według doświadczenia grupy

Wniosek: utrudnienie ma zmusić do odczytania sytuacji, a nie zamknąć drogę do działania.

Nie dodawaj limitu kontaktów, mniejszego pola i nierównego startu w tej samej chwili. Wybierz jedną zmianę, nazwij ją krótko i daj grupie kilka prób. Jeżeli zawodniczki pytają, co dokładnie wolno, wróć do prostszego początku gry.

Jak zadbać o liczbę prób każdej zawodniczki?

Więcej równoległych pól daje więcej kontaktów z piłką i mniej czasu na stanie w kolejce. Ustaw pola obok siebie, wyznacz korytarz dla zbierających i kończ rundę wspólnym sygnałem.

Przy liczbie nieparzystej daj jednej zawodniczce zadanie zbierającej z piłką przy trenerze, a po krótkiej rundzie wprowadź ją na pole. Rola poza polem nie ma być karą ani biernym oczekiwaniem. Zapytaj: "Która piłka wróci do gry najszybciej i bez wejścia na sąsiednie pole?".

Pary zmieniaj po jednej albo dwóch rundach, gdy wynik przestaje zależeć od decyzji. W grupie o dużej różnicy doświadczeń zmień najpierw warunek startu, a dopiero później partnerkę. Taki porządek pozwala sprawdzić, czy trudność wynikała z zadania, czy z zestawienia par.

Jak rozdzielić obserwację ataku od obrony?

Obserwacja powinna nazwać konkretną decyzję w ataku albo obronie, bo wtedy zawodniczka wie, co może przetestować w kolejnej akcji. Nie używaj opisów typu "brakuje jej charakteru" lub "jest za delikatna", ponieważ nie mówią, co było widoczne na boisku.

Tabela odpowiada, jak połączyć zachowanie z pytaniem, które kieruje uwagę na grę.

Tabela: obserwacje ról w pojedynkach dziewczyn

Wniosek: opis decyzji daje zawodniczce punkt zaczepienia do następnej próby.

Gdy jedna zawodniczka wygrywa większość pojedynków, nie zmieniaj od razu wszystkiego. Wydłuż start słabszej stronie, ustaw inny kierunek celu albo daj mocniejszej zawodniczce mniej czasu. W następnym bloku sprawdź, czy obie strony częściej wybierają rozwiązanie, zamiast patrzeć wyłącznie na bilans punktów.

Jak komentować próbę bez etykietowania zawodniczek?

Komentuj działanie widoczne w jednej akcji, bo zawodniczka może je odtworzyć albo zmienić przy następnej próbie. Powiedz: "poczekałaś, aż obrończyni zrobi krok", "zostałaś między rywalką a bramką" albo "po stracie wróciłaś do celu".

Po akcji użyj jednego krótkiego pytania: "Co zobaczyłaś przed przyspieszeniem?", "Dlaczego wybrałaś tę bramkę?" albo "Co pomogło Ci nie wejść od razu w odbiór?". Pozwól odpowiedzieć zawodniczce lub parze, a potem uruchom kolejną piłkę.

Nie porównuj sprawności zawodniczek, nie chwal wyłącznie bramki i nie poprawiaj każdej próby. Zostaw kilka akcji bez zatrzymania, aby grupa mogła sprawdzić własny pomysł. Gdy chcesz rozwinąć zachowanie obronne, przyda się artykuł bronienie 1 na 1: dystans i opóźnianie ataku.

Kiedy przejść od pojedynku do gry zespołowej?

Przejdź do gry zespołowej, gdy zawodniczki rozpoznają moment wejścia w pojedynek oraz potrafią po odbiorze od razu zmienić kierunek działania. Gra 3 na 3 nie nakazuje dryblingu, lecz tworzy sytuacje, w których zawodniczka sama ocenia, czy pojedynek ma sens.

3 na 3 do strefy końcowej

Zawodniczki przenoszą decyzję z pojedynku 1 na 1 do swobodnej gry zespołowej i reagują po odzyskaniu piłki.

• Organizacja: 12 zawodników: 2 pola (na przykład 22 x 16 m na każde z dwóch pól ze strefą końcową o głębokości 3 m), na każdym 3 atakujących i 3 obrońców. Sprzęt: 8 pachołków do stref końcowych, 2 piłki aktywne, 4 piłki zapasowe, znaczniki w 2 kolorach. Runda: na przykład 3 min.
• Start: Trener podaje piłkę jednej atakującej przy jej linii końcowej, a obrończynie ustawiają się w swojej połowie pola.
• Punkt: Atakujące zdobywają punkt po wprowadzeniu kontrolowanej piłki do przeciwnej strefy końcowej.
• Po punkcie: Po punkcie zespół, który stracił punkt, rozpoczyna z piłką od swojej linii końcowej, a dotychczasowe atakujące przechodzą do obrony.
• Po odbiorze: Po odbiorze obrończynie natychmiast atakują przeciwną strefę końcową, a dotychczasowe atakujące bronią.
• Po wyjściu piłki: Po wyjściu piłki trener podaje nową piłkę zespołowi, który nie dotknął jej jako ostatni, z najbliższego boku pola, a drugi zespół od razu broni.
• Rotacja: Po każdej rundzie oba zespoły zamieniają role początkowe na swoich polach. Runda 1: pole 1 - atakujący: A, B, C, obrońcy: D, E, F; pole 2 - atakujący: G, H, I, obrońcy: J, K, L. Runda 2: pole 1 - atakujący: D, E, F, obrońcy: A, B, C; pole 2 - atakujący: J, K, L, obrońcy: G, H, I.
• Bezpieczeństwo: Strefy końcowe ustaw poza drogami wejścia na sąsiednie pole, a trener przerywa akcję po zderzeniu. Po bólu lub urazie przerwij, nie forsuj i skonsultuj z lekarzem lub fizjoterapeutą.
• Łatwiej: Dodaj po 2 m szerokości pola i pozwól zdobywać punkt po zatrzymaniu piłki w strefie końcowej.
• Trudniej: Punkt licz po wejściu do strefy końcowej po świadomym wykorzystaniu wolnej przestrzeni przez prowadzenie, podanie albo minięcie rywalki.

Obserwuj, czy zawodniczka rozpoznaje pojedynek jako jedną z opcji, a nie obowiązek w każdej akcji. Patrz też na reakcję drużyny po odbiorze. Zapytaj: "Co sprawiło, że wybrałaś prowadzenie zamiast podania?".

Dodaj strefę punktową, gdy chcesz podkreślić prowadzenie piłki w wolne miejsce. Usuń ją, gdy zawodniczki przestają zauważać partnerki. Gotowość do większej swobody zobaczysz wtedy, gdy po odbiorze pojawia się szybka reakcja, a atakująca wybiera podanie, prowadzenie albo zatrzymanie piłki zależnie od obrazu gry. Konspekty treningów z grami i animacjami mogą pomóc połączyć ten etap z kolejną jednostką.

Więcej w tym temacie

• Ćwiczenia strzałowe dla dzieci: jak prowadzić gry uczące wyboru momentu i kierunku strzału
• Ile powinien trwać pojedynek 1 na 1 na treningu trampkarzy?
• Zwody piłkarskie dla dzieci: jak uczyć nazw i wyboru zwodu w grze

Najczęstsze pytania

Jakie ćwiczenia 1 na 1 sprawdzą się dla dziewczyn?

Wybieraj gry z jasnym kierunkiem, aktywną obroną i krótkimi rundami, w których każda zawodniczka ma wiele wejść w akcję. Mini-bramki oraz strefy końcowe dają cel, zachowując miejsce na własną decyzję.

Jak dobrać pary do pojedynków na treningu?

Dobieraj pary na podstawie aktualnego celu zadania, a nie stałego podziału na mocniejsze i słabsze zawodniczki. Jeżeli różnica jest duża, najpierw zmień przestrzeń albo moment startu, a dopiero później partnerkę.

Jak prowadzić ćwiczenie 1 na 1 w dużej grupie?

Rozbij grupę na kilka małych pól i wyznacz poza nimi zadania związane ze zbieraniem piłek oraz szybką zmianą rund. Każda oczekująca zawodniczka powinna znać kolejność wejścia i pozostawać poza torem gry.

Co zrobić, gdy jedna zawodniczka stale wygrywa pojedynki?

Zmień warunek, a nie ocenę zawodniczek. Mocniejszej stronie możesz zmniejszyć czas albo zawęzić kierunek celu, a drugiej dać przewagę startu albo większą przestrzeń. Potem sprawdź, czy rośnie liczba sensownych decyzji.

Jak przenieść ćwiczenia 1 na 1 do gry 3 na 3?

Zachowaj kierunek i punkt za wejście w strefę, lecz nie nakazuj pojedynku w każdej akcji. Zawodniczka ma wtedy ocenić, czy prowadzić, podać, wejść w wolną przestrzeń albo zabezpieczyć piłkę po odbiorze.