Cel wyniku meczu jest prosty: zdobyć więcej bramek niż rywal. Cele działań zespołu pokazują drogę do tego wyniku: z piłką zespół szuka bramki, a bez piłki chroni własną bramkę, ogranicza zagrożenie i dąży do odzyskania piłki. Twoim zadaniem jest zamienić problem gry w warunki, które dzieci rozpoznają podczas małej gry.
Co oznaczają cele gry w piłce nożnej?
Cele gry opisują problemy zespołu w meczu, a nie liczbę podań, strzałów czy punktów zdobytych na treningu. Z piłką zespół tworzy i wykorzystuje drogę do bramki, natomiast bez piłki ogranicza zagrożenie, broni bramki oraz próbuje odzyskać posiadanie.
Odzyskanie piłki nie jest celem wyniku meczu, lecz celem działania zespołu bez piłki. Dla młodszych dzieci wystarczy komunikat: "Znajdź drogę do bramki, a po stracie utrudnij rywalowi grę". FIFA Training Centre publikuje materiały analizujące zachowania zawodników w sytuacjach meczowych.
Cele gry są punktem wyjścia do metodyki treningu piłkarskiego dzieci i młodzieży.
Jakie cele ma zespół, gdy posiada piłkę?
Zespół z piłką utrzymuje ją po to, aby znaleźć drogę do bramki, a nie dla samego liczenia podań. Zawodnik może prowadzić, podać albo uderzyć, a partnerzy bez piłki mogą otworzyć linię podania, zaatakować wolną przestrzeń lub zabezpieczyć piłkę po zagraniu.
Nie przypisuj tych zachowań na stałe do pozycji. Każdy zawodnik może zauważyć wolną bramkę, wyjść do piłki lub stworzyć partnerowi miejsce ruchem bez piłki.
Zamiast domagać się szybszego podania zapytaj: "Gdzie jest teraz wolna droga do bramki?" Konspekty gier dla trenera pomagają połączyć jedno pytanie z celem rundy bez przeciążania dzieci komunikatami.
Co robi zespół po stracie i po odzyskaniu piłki?
Po stracie piłki zespół najpierw rozpoznaje najbliższe zagrożenie: piłkę, drogę do własnej bramki albo wolnego rywala. Najbliższy zawodnik może opóźnić atak, a partnerzy wracają między rywala a własną bramkę, zamiast wszyscy ruszać do jednej piłki.
Po odbiorze zespół ocenia, czy ma otwartą drogę do szybkiego ataku. Gdy najbliższa droga jest zamknięta, zawodnik zabezpiecza pierwszy kontakt i szuka dostępnego partnera, a pozostali tworzą kąty wsparcia, aby akcja mogła trwać.
Zapytaj: "Co bronimy najpierw po stracie?" oraz "Co zobaczyłeś po odbiorze?" Temat pierwszej reakcji rozwija wpis reakcja po stracie piłki.
Jak cel gry różni się od celu treningu?
Cel gry pozostaje związany z meczem, cel gry treningowej wybiera jeden fragment problemu, a zachowanie daje ci coś konkretnego do zauważenia. Rozdzielenie tych poziomów chroni przed zadaniem, w którym dzieci spełniają regułę, lecz nie rozumieją jej związku z grą.
Tabela odpowiada na pytanie, jak przejść od problemu meczowego do zachowania widocznego w konkretnej rundzie.
Tabela: Od celu gry do zachowania zawodnika
| Cel gry | Cel gry treningowej | Co chcesz zobaczyć | Pytanie trenera |
|---|---|---|---|
| Zdobyć bramkę | Znaleźć wolną małą bramkę | Zawodnik podnosi głowę przed prowadzeniem | Gdzie jest wolna droga? |
| Nie dopuścić do straty bramki | Opóźnić pierwszy atak po stracie | Najbliższy zawodnik zamyka drogę rywalowi | Co bronimy najpierw? |
| Odzyskać piłkę | Odebrać ją bez otwierania drogi do bramki | Partner zabezpiecza odbierającego | Kiedy możemy odebrać? |
Jedna runda może akcentować jedno zachowanie, choć dzieci stale grają o pełny cel meczu.
Jak zamienić cel w zasady gry zadaniowej?
Reguła gry ma uwidocznić decyzję, a nie narzucić dzieciom gotowe zagranie. Jeżeli rozwijasz szukanie drogi do bramki, daj zespołowi więcej niż jeden kierunek ataku i pozwól mu wybrać rozwiązanie.
4 na 4 na 4 małe bramki
Zawodnicy rozpoznają wolną drogę do bramki i po odbiorze wybierają atak albo utrzymanie piłki.
- Organizacja: 8 zawodników: 1 pole (na przykład 30 x 24 m), na nim 4 atakujących i 4 obrońców. Sprzęt: 4 małe stabilne bramki ustawione po 2 na przeciwległych liniach końcowych, 12 pachołków, piłki i 2 komplety znaczników. Runda: na przykład 3 min.
- Start: Drużyna atakująca stoi we własnej połowie, a drużyna broniąca stoi w przeciwnej połowie. Trener podaje piłkę ze środka pola do drużyny atakującej.
- Punkt: Drużyna zdobywa punkt, gdy przeprowadzi piłkę pod kontrolą przez 1 z 2 małych bramek przeciwników.
- Po punkcie: Po punkcie obie drużyny ustawiają się na swoich połowach, a trener podaje nową piłkę ze środka drużynie, która straciła punkt.
- Po odbiorze: Po odbiorze drużyna może od razu atakować dowolną z 2 małych bramek przeciwników albo kontynuować posiadanie przez podanie, prowadzenie lub zmianę strony.
- Po wyjściu piłki: Gdy piłka wyjdzie za pole, trener podaje nową piłkę ze środka drużynie, która jej nie wybiła, po ustawieniu obu drużyn na swoich połowach.
- Rotacja: Po każdej rundzie zespoły zmieniają role atakujących i obrońców. Runda 1: pole 1 - atakujący: A, B, C, D, obrońcy: E, F, G, H. Runda 2: pole 1 - atakujący: E, F, G, H, obrońcy: A, B, C, D.
- Bezpieczeństwo: Ustaw stabilne bramki i zostaw wolny pas za każdą z nich, dostosowany do obiektu oraz ustawienia sprzętu. W odbiorze nie wolno wykonywać wślizgów, pchać, szarżować ani atakować od tyłu. Zatrzymaj grę po zderzeniu, przy bólu lub widocznym urazie.
- Łatwiej: Poszerz odległość między 2 bramkami przeciwników i pozwól na wznowienie bez presji przez 3 s.
- Trudniej: Punkt po odbiorze liczy się podwójnie, gdy drużyna zdobędzie go w ciągu 6 s.
Patrz, czy zawodnik z piłką skanuje 2 bramki przed prowadzeniem oraz czy partnerzy tworzą drugą opcję. Gdy drużyna zachowuje piłkę, sprawdź, czy po pierwszym podaniu pojawia się kolejne dostępne wsparcie. Zapytaj: "Co sprawiło, że wybraliście atak albo kolejne podanie?"
Wymiary pola, czas rundy i sposób punktowania są przykładem organizacyjnym do dopasowania do grupy oraz warunków treningu. Po rundzie zapytaj: "Co pomogło wam zobaczyć jedną z bramek?" Dobór przestrzeni do zamiaru gry rozwija tekst jak dobrać wielkość boiska do ćwiczenia.
Jak dobrać cel do wieku i możliwości grupy?
Dla U8-U11 zacznij od jednego celu na rundę i pytaj o sytuację, którą dzieci właśnie przeżyły. Dla U12-U17 możesz połączyć pierwszą decyzję z kolejną reakcją zespołu, jeśli reguły pozostają czytelne.
Liczba komunikatów nie jest normą rozwojową. Potraktuj ją jako przykład punktu wyjścia i zmień ją, gdy grupa nie rozumie reguły, zadanie staje się zbyt łatwe albo dzieci samodzielnie nazywają problem gry.
Tabela odpowiada na pytanie, jak ograniczać informacje, aby cel nadal był widoczny w działaniu.
Tabela: Sposób mówienia o celu zależnie od grupy
| Kategoria | Przykładowy punkt wyjścia | Reguła gry | Pytanie po rundzie |
|---|---|---|---|
| U8-U11 | 1 komunikat | Jedno premiowane działanie | Gdzie była bramka? |
| U12-U15 | 1 komunikat, potem drugi gdy grupa rozumie pierwszy | Jedna zmiana po odbiorze | Co widziałeś po odbiorze? |
| U16-U17 | 1-2 komunikaty zależnie od zadania | Jedno kryterium decyzji | Dlaczego wybrałeś to rozwiązanie? |
Jeżeli zawodnicy stale pytają o zasady w środku akcji, odejmij jedną regułę. Przykłady celów dla starszych grup znajdziesz we wpisie trening młodzików w piłce nożnej.
Skąd trener wie, że cel jest widoczny w grze?
Cel jest widoczny, gdy podobna decyzja pojawia się wielokrotnie bez przypominania jej co kilka sekund. Przy atakowaniu zobaczysz zawodników, którzy patrzą przed prowadzeniem i zauważają inną drogę do bramki, a przy bronieniu pierwszą reakcję po stracie.
3 na 3 na 2 polach po stracie
Zawodnicy po stracie rozpoznają najbliższe zagrożenie, opóźniają atak rywala i po odbiorze wybierają szybki atak albo utrzymanie piłki.
- Organizacja: 12 zawodników: 2 pola (na przykład 20 x 16 m na każde z 2 pól), na każdym 3 atakujących i 3 obrońców. Sprzęt: 4 małe stabilne bramki, 20 pachołków, piłki i 2 komplety znaczników. Runda: na przykład 2 min.
- Start: Trener podaje po 1 piłce drużynie atakującej na każdym polu, gdy zawodnicy stoją na swoich połowach.
- Punkt: Drużyna zdobywa punkt, gdy przeprowadzi piłkę pod kontrolą przez małą bramkę przeciwników na swoim polu.
- Po punkcie: Po punkcie obie drużyny wracają na swoje połowy, a trener podaje nową piłkę drużynie, która straciła punkt.
- Po odbiorze: Po odbiorze drużyna może atakować małą bramkę przeciwników albo kontynuować posiadanie do następnej straty, wyjścia piłki lub zdobycia punktu.
- Po wyjściu piłki: Gdy piłka wyjdzie za pole, trener podaje nową piłkę drużynie, która jej nie wybiła, po ustawieniu obu zespołów na swoich połowach.
- Rotacja: Po każdej rundzie atakujący z pola 1 przechodzą do obrony na polu 2, atakujący z pola 2 do obrony na polu 1, a obrońcy przechodzą do ataku na swoich polach. Runda 1: pole 1 - atakujący: A, B, C, obrońcy: D, E, F; pole 2 - atakujący: G, H, I, obrońcy: J, K, L. Runda 2: pole 1 - atakujący: D, E, F, obrońcy: G, H, I; pole 2 - atakujący: J, K, L, obrońcy: A, B, C. Runda 3: pole 1 - atakujący: G, H, I, obrońcy: J, K, L; pole 2 - atakujący: A, B, C, obrońcy: D, E, F.
- Bezpieczeństwo: Oddziel pola wolnym pasem, na przykład 4 m szerokości, gdy pozwalają na to obiekt i ustawienie bramek. Zawodnicy korzystają z zewnętrznej trasy podczas zmiany pól. W odbiorze nie wolno wykonywać wślizgów, pchać, szarżować ani atakować od tyłu.
- Łatwiej: Poszerz każde pole i po odbiorze pozwól drużynie na pierwsze zagranie bez presji.
- Trudniej: Punkt po odbiorze liczy się podwójnie, gdy drużyna zdobędzie go w ciągu 5 s.
Patrz, czy najbliższy zawodnik po stracie zatrzymuje drogę do bramki, a partner zabezpiecza przestrzeń za nim. Po odbiorze sprawdź, czy drużyna widzi szybki atak lub tworzy wsparcie do dalszej gry. Zapytaj: "Co zdecydowało o wyborze pierwszego zagrania?"
Zapisz po rundzie jedno zachowanie, na przykład próbę opóźnienia ataku lub utworzenie wsparcia po odbiorze. Nie zamieniaj obserwacji w ranking dzieci, ponieważ sprawdzasz warunki gry, a nie wartość pojedynczego zawodnika.
Jak mówić o celu bez zatrzymywania każdej akcji?
Przed rundą podaj jedno zdanie celu i jedno pytanie, na przykład: "Po stracie najpierw zamykamy drogę do bramki. Po rundzie powiecie, co pomogło ją zatrzymać". W trakcie gry pozwól dzieciom podejmować decyzje i interweniuj krótko tylko wtedy, gdy pytanie może zwrócić uwagę na sytuację.
W przerwie wróć do jednej akcji zapamiętanej przez grupę, a po ostatniej rundzie zbierz odpowiedzi w jednym zdaniu. Nie dawaj gotowego rozwiązania każdej sytuacji, bo zawodnicy potrzebują miejsca na własne rozpoznanie gry.
Gotowy program treningów U6-U19 pomaga utrzymać jeden cel w kolejnych zadaniach, a katalog ćwiczeń piłkarskich może dać punkt wyjścia do własnej gry. Materiały UEFA o rozwoju piłki opisują środowisko wspierające naukę gry.
Więcej w tym temacie
- Zasady gier na treningu młodzików: jak ustawiać zadania
- Trening trampkarzy: zasady gier, które pomagają podejmować decyzje
- Gry małe w piłce nożnej: jak je przygotować i prowadzić
Najczęstsze pytania
Jakie są główne cele gry w piłkę nożną?
Celem wyniku meczu jest zdobycie większej liczby bramek niż rywal. W działaniu zespołu z piłką chodzi o stworzenie drogi do bramki, a bez piłki o jej ochronę, ograniczenie zagrożenia i odzyskanie posiadania.
Jaki jest cel gry w piłce nożnej dla dzieci?
Dzieci mogą rozumieć cel prosto: z piłką szukamy drogi do bramki, a bez piłki próbujemy ją ochronić i odzyskać. Trener pokazuje ten problem małą grą, w której decyzja ma widoczny skutek dla całej drużyny.
Czym różni się cel gry od celu treningu?
Cel gry odnosi się do meczu i pozostaje stały, natomiast cel treningu wybiera jeden fragment tego problemu, na przykład pierwszą reakcję po stracie. Trener następnie ustala regułę oraz zachowanie, które chce zauważyć podczas konkretnej gry.
Jak wyjaśnić dzieciom cel gry zadaniowej?
Powiedz jedno zdanie przed startem, pokaż dzieciom bramki lub granice i zadaj pytanie dotyczące sytuacji z gry. Unikaj długiej instrukcji z wyjątkami. Dziecko łatwiej zapamięta własną decyzję oraz jej skutek niż rozwiązanie podane przez trenera.
Jak sprawdzić, czy zawodnicy rozumieją cel gry?
Poproś dzieci o opisanie własnymi słowami, co próbowały zrobić po odbiorze albo dlaczego wybrały daną drogę do bramki. Następnie obserwuj kolejną rundę. Powtarzające się decyzje bez podpowiedzi wskazują, że cel stał się dla grupy widoczny.
